سوره انشقاق — آیه 25

معانی کلمات:

• غیر ممنون: صفتی برای «أجر» است؛ به معنای پاداشی که نه قطع میشود، نه کم و کاست مییابد و نه با منت و آزاری همراه است.

تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند متعال در آیات پیشین، سرنوشت شوم کافران و مجازات دردناک آنان را بیان کرد، در این آیه، مؤمنان را از این وعدهی عذاب استثنا کرده و مژدهی نیکو به آنان میدهد. خداوند میفرماید: «مگر کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند». این گروه، نه تنها از عذاب الهی در اماناند، بلکه برای آنان پاداشی است که هیچگونه قطعی، نقصان و منتّی در آن راه ندارد. این پاداش، همان بهشت جاویدان و نعمتهای بیپایان الهی است که هرگز پایان نمیپذیرد و با هیچ منّت و آزاری همراه نیست. این آیه، نشاندهندهی عدالت و رحمت خداوند است که سرنوشت انسانها را بر اساس ایمان و عملشان رقم میزند، نه بر اساس ظاهر و تظاهر.

فواید و پیامهای آیه:

• امید و انگیزه: این آیه، به مؤمنان امیدواری میدهد که تلاش و ایمانشان هرگز بینتیجه نمیماند و پاداشی جاودانه و کامل در انتظار آنان است. این امید، نیروی محرکهای برای استقامت در راه حق و انجام اعمال صالح است.
• عدالت الهی: خداوند، پاداش و کیفر را بر اساس ایمان و عمل قرار داده است؛ نه بر اساس خواستههای نفسانی یا امتیازات دنیوی. این، نشانهی عدالت مطلق خداوند است.
• ارزش عمل صالح: ایمان به تنهایی کافی نیست؛ بلکه باید با عمل صالح همراه باشد. این آیه، اهمیت عمل نیک را در کنار ایمان یادآور میشود و مسلمان را به تلاش برای اصلاح و بهبود اعمالش ترغیب میکند.
• رحمت بیپایان: پاداش الهی «غیر ممنون» است؛ یعنی نه تنها بینهایت است، بلکه با منت و آزاری همراه نیست. این، نشانهی کرم و رحمت بیپایان خداوند نسبت به بندگان مؤمن و شایستهی اوست و محبت و عشق به خدا را در دل انسان زنده میکند.