Buruj surasi — Oyat 10

Kalima ma'nolari:

• Fatanu: azobga tutdilar, o't bilan kuydirdilar, dindan qaytarish uchun qiynadilar.
• Al-Hariq: o't bilan kuydiruvchi, yondiruvchi azob.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mo'min erkaklar va mo'min ayollarni o't bilan kuydirib, ularni iymonlaridan qaytarishga uringan kimsalar haqida xabar bermoqda. Ular mo'minlarni dindan qaytarish maqsadida turli azob-uqubatlar, ayniqsa o'tda yoqish kabi og'ir jazolarni qo'llaganlar. Keyin esa tavba qilib, Allohga qaytmaganlar — ya'ni qilgan gunohlariga pushaymon bo'lib, kechirim so'ramaganlar — ular uchun ikki xil azob bor: biri jahannam azobi, bu ularning kufri va zulmi uchun beriladigan umumiy azobdir; ikkinchisi esa "azobul-hariq" — o't bilan kuydiruvchi alohida azobdir. Bu ularning mo'minlarni o'tda yoqqanliklariga yarasha adolatli jazo bo'lib, ular qanday azob bergan bo'lsalar, o'sha azobning o'zi bilan jazolanadilar. Bu Allohning adolati va hikmatining namunasidir.

Foydalar:

1. Bu oyat zulm va jabr qiluvchilarning oxirati dahshatli ekanini ko'rsatadi. Inson boshqalarga qanchalik og'ir azob bersa, Alloh ham unga shunga o'xshash yoki undan ham og'irroq azob beradi.
2. Tavba eshigi har doim ochiq ekanini anglaymiz. Gunoh qanchalik katta bo'lmasin, tavba qilgan kishi Allohning rahmatidan umidvor bo'ladi. Ammo tavbasiz o'lim esa halokatga olib boradi.
3. Mo'minlarning sabr-qanoati va iymondagi mustahkamligi ularning qadrini Alloh huzurida yuksaltiradi. Azob-uqubatlar vaqtinchalik bo'lsa-da, ularning mukofoti abadiy jannatdir.
4. Bu oyat musulmonlarga sabr qilish va iymonda sobit qolish kerakligini o'rgatadi. Chunki zolimlar jazosiz qolmaydi, ularning har bir qilmishi hisobga olinadi.
5. Allohning adolati mukammaldir — U zolimlarni jazolaydi, mazlumlarning haqini esa albatta olib beradi. Bu mo'min qalbiga taskin va sokinlik bag'ishlaydi.