Аль-Бурудж сүрөсү — Аят 9

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مُلْكُ (мулк): бийлик, падышалык, ээлик кылуу, башкаруу.
• السَّمَاوَاتِ (ас-самаават): асмандар, жогорку дүйнөлөр.
• الْأَرْضِ (ал-ард): жер, жер бетиндеги бардык нерселер.
• شَهِيدٌ (шахийд): күбө, баарын көрүп-билүүчү, эч нерсе Ага жашыруун эмес.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала өзүнүн улуулугун жана кудуретин билдирип жатат: асмандардын жана жердин бардык бийлиги, ээлиги жана башкаруусу жалгыз Ага таандык. Ал бүткүл ааламды жаратып, аны өз эрки менен башкарып турат. Асмандардагы жана жердеги бардык нерселер Анын мүлкү, Анын буйругу менен иштейт. Эч ким Анын бийлигине каршы тура албайт, эч нерсе Анын эркинен тышкары болуп кетпейт.

Андан соң Аллах Таала өзүнүн дагы бир улуу сыпатын билдирет: Ал бардык нерсеге күбө. Башкача айтканда, Ал адамдардын жасаган иштерин, айткан сөздөрүн, жашыруун ойлорун, көңүлдөрүндөгү ниеттерин — баарын көрүп, билип турат. Эч нерсе Ага жашыруун калбайт. Адамдар кандай гана күнөө кылышпасын, кандай гана жакшылык кылышпасын — баары Аллахтын илиминде жана көзөмөлүндө.

Бул аят мурунку аяттардагы орок казуучулар (аскерлер) тууралуу окуяга байланыштуу айтылып жатат. Алар ыймандуу адамдарды отко толтурулган орокко ыргытып азапташкан. Аллах Таала аларга эскертип жатат: асмандар менен жердин бийлиги Менин колумда, жана Мен алардын кылган зордук-зомбулуктарынын баарына күбөмүн. Эч нерсе Менден жашыруун эмес. Бул — залымдарга коркунуч, ал эми ыймандууларга сооротуу жана үмүт: алар Аллах үчүн азап тартышты, Аллах алардын сыйлыгын эч унутпайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана ысламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын бийлиги чексиз: Асмандар менен жердин баары Анын колунда. Бул бизге Аллахка таянууга, Ага гана ишенүүгө жана Анын кудуретине таянып жашоого чакырат. Ким Аллахка таянса, ал эч качан жалгыз калбайт.
• Аллах баарын көрүп турат: Биз жакшылык кылсак да, жамандык кылсак да, Ал көрүп турат. Бул бизди жакшылыкка умтулууга, жамандыктан качууга түрткү берет. Эч ким көрбөгөн жерде да Аллахтын көрүп турганын эстөө — такыбалыктын (такыба) негизи.
• Залымдар жазасыз калбайт: Тарыхта ыймандууларды азаптагандар болгон, бирок Аллах алардын баарын көрүп турган. Кыямат күнү ар бир адам өз кылганынын жообун берет. Бул — акыйкаттыкка болгон ишенимди бекемдейт.
• Ыймандууларга сооротуу: Эгер сен Аллах үчүн кыйынчылык тартып жатсаң, бил: Аллах муну көрүп турат жана сенин сабырыңдын сыйлыгын берет. Аллах адилеттүү, эч нерсени унутпайт.
• Ыслам — акыйкат жана тынчтык дини: Бул аят бизге ысламдын негизи Аллахтын биримдигине (таухид) жана Анын адилеттигине ишенүү экенин көрсөтөт. Ыслам адамды зордук-зомбулуктан, караңгылыктан жарыкка, коркуудан тынчтыкка алып барат. Аллахка ишенүү — жүрөккө тынчтык жана бейпилдик берет.
• Куран — жүрөктү ойготкон китеп: Бул аят аркылуу Аллах бизге өзүнүн улуулугун эскертип, жашообузду оңдоого чакырат. Куранды окуп, анын маанисин түшүнүү — бакыттын жолу.