Аль-Бурудж сүрөсү — Аят 8

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَمَا نَقَمُوا (ва маа накамуу): «Алар жек көрүшпөдү, айыпташпады, кемчилик көрүшпөдү» дегенди билдирет. Башкача айтканда, ыймандууларга каршы эч кандай жек көрүүчүлүк же айыптоо себеби жок болчу.
• إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا (иллаа ан йуъминуу): «Алардын Аллахка ыйман келтиргенинен башка» деген мааниде. Бул жерде «иллаа» (башка) деген сөз, алардын күнөөсү катары көрсөтүлгөн жалгыз нерсе — ыйман экенин билдирет.
• بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ (биллаахил ъазийзил хамийд): «Эч ким жеңе албаган Кудуреттүү, бардык нерседе мактоого татыктуу Аллахка» дегенди түшүндүрөт. «Аль-Азиз» — эч ким алдында алсыз кыла албаган, кудуреттүү; «Аль-Хамийд» — бардык жактан мактоого татыктуу дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала ошол каапырлардын, бутпарастардын ыймандууларга каршы кылган зулумдуктарынын, аларды оттуу чуңкурга ыргытып өрттөгөндөрүнүн чыныгы себебин ачыктап берет. Алар ыймандууларды эч кандай кылмышы, кемчилиги үчүн эмес, тескерисинче, алардын жалгыз «күнөөсү» — Аллахка ыйман келтиргени болчу. Башкача айтканда, алардын жалгыз айыбы — Аллах Таалага ишенгени, Ага сыйынгандыгы эле. Аллах — Аль-Азиз, бүткүл кудуреттин ээси, эч ким Ага каршы тура албайт, эч ким Аны жеңе албайт. Ошондой эле Аллах — Аль-Хамийд, бардык мактоолорго, даңктоолорго татыктуу, Анын бардык иштери, буйруктары жана тыюулары даанышмандыкка жана жакшылыкка толук. Ошондуктан ыймандуулар ушундай улуу, кудуреттүү жана мактоого татыктуу Аллахка ыйман келтиргени үчүн гана азапталган. Бул аят ошол залимдердин канчалык акылсыз жана карапайым себеп менен зулумдук кылганын көрсөтүп турат: алардын күнөөсү — ыйман, ал эми ыйман — адам баласынын эң улуу жакшылыгы, эң чоң ардак-ыймандыгы. Ошондуктан алардын кылганы чындыгында эч кандай акталбай турган, негизсиз зулумдук болчу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана ыйманды сүйүүгө чакыруучу ойлор:

• Ыйман — эң чоң ардак: Бул аят ыймандуу болуу эч качан уят же кемчилик эмес, тескерисинче, эң улуу ардак жана сыймык экенин көрсөтөт. Ыймандуулардын жалгыз «күнөөсү» алардын ыйманы болгон, демек, ыйман — адамды Аллахтын алдында жогорулатуучу нерсе.
• Аллахтын кудурети жана даңкы: Аллах Аль-Азиз (Кудуреттүү) жана Аль-Хамийд (Мактоого татыктуу). Бул ыймандууларга сооротуу: эгер алар зулумдукка кабылса да, Аллах аларды коргойт, жардам берет жана акыйкатты орнотот. Ал эч кимге жеңилбейт.
• Зулумдуктун акыбети: Каапырлардын ыймандууларга каршы кылган зулумдуктары акыретте сөзсүз жазаланат. Аллах алардын кылган иштерин көрүп турат жана адилеттүү соттойт.
• Ыйманды сүйүү жана ага бекем болуу: Бул аят бизди ыйманды жогору баалоого, ага бекем болууга жана эч кандай кыйынчылыкка карабастан Аллахка ишенүүнү улантууга чакырат. Ыйман — бул дүйнөнүн бардык байлыгынан да кымбат нерсе.
• Аллахтын сипаттарын таануу: Аль-Азиз жана Аль-Хамийд деген ысымдар аркылуу биз Аллахтын кудуретин жана даңкын таанып, Ага болгон сүйүүбүздү жана ишенимибизди бекемдейбиз. Бул ысымдар бизди Аллахка жакындатат жана Ага болгон моюн сунуубузду күчөтөт.