سوره فجر — آیه 12

معانی کلمات:

• فَأَكْثَرُوا: بسیار کردند، افزون ساختند.
• الْفَسَادَ: تباهی، نابودی، گناه و ظلم.

تفسیر آیه:

این آیه در ادامه سخن از اقوام طغیانگر پیشین است؛ همان‌ها که در شهرها و سرزمین‌های خود سرکشی کردند و با کفر، ظلم و گناهان گوناگون، تباهی را در آن دیار گسترش دادند. آنان نه تنها به فساد اکتفا نکردند، بلکه آن را چنان افزایش دادند که سراسر زندگی مردم را آلوده ساختند؛ کشتارها، بی‌عدالتی‌ها و فساد اخلاقی و اعتقادی، جامعه‌هایشان را به نابودی کشاند. این فساد، نتیجه مستقیم طغیان و سرپیچی از فرمان خداوند بود؛ زیرا هر جا که بندگی خدا کنار گذاشته شود، فساد جای آن را می‌گیرد و جامعه را از درون می‌پوساند. خداوند نیز به‌سبب همین فساد گسترده، عذاب سختی بر آنان فرو فرستاد و نشان داد که او بر همه چیز آگاه است و هیچ عمل زشتی از دید او پنهان نمی‌ماند؛ او مهلت می‌دهد، اما کیفر را فراموش نمی‌کند.

فواید و پیام‌های آیه:

• فساد و تباهی در زمین، چه به شکل ظلم به مردم باشد و چه به شکل گناه و کفر، از بزرگ‌ترین موانع رسیدن جامعه به سعادت است و خداوند هرگز آن را بی‌پاسخ نمی‌گذارد.
• این آیه به ما می‌آموزد که هر فردی در برابر جامعه خود مسئول است و نباید با اعمال نادرست خود، زمینه تباهی دیگران را فراهم کند.
• یادآوری سرنوشت اقوام پیشین، هشداری است برای ما که از راه آنان عبرت بگیریم و به جای فساد، در پی آبادانی دنیا و آخرت خود باشیم.
• رحمت خداوند با عدالت او همراه است؛ او مهربان است، اما در برابر ظالمان و مفسدان، سخت‌گیر و قاطع است و این خود نشانه‌ای از حکمت و قدرت بی‌پایان اوست.