Ат-Тауба сүресі — Аят 10

1. Сөздердің мағынасы:

• لَا يَرْقُبُونَ — олар сақтамайды, ескермейді, мойындамайды.
• إِلًّا — туыстық байланыс, жақындық қатынас.
• ذِمَّةً — келісім, уәде, берілген сөз, қорғау кепілі.
• الْمُعْتَدُونَ — шектен шығушылар, шекараны бұзушылар, әділетсіздік жасаушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһқа серік қосқан мұшріктердің мұсылмандарға деген қатынасының шынайы бет-бейнесін ашады. Олар иман келтірген адамға қатысты туыстық жақындықты да, берілген уәдені де, келісімді де ешбір ескермейді. Олар үшін мұсылманмен арадағы қандас туыстық та, бұрын берілген сөз де құнды емес. Себебі олардың жүрегінде иманға және мұсылмандарға деген терең қастық пен жаулық орныққан. Олар мұсылмандарға қолдары жетсе, ешбір аяушылық танытпайды, туыстықты да, уәдені де бұзады. Сондықтан мұсылмандар оларға сенім артып, келісімдеріне сүйенуге тиіс емес. Аллаһ Тағала осы аятта олардың осы қасиетін «шектен шығушылар» деп сипаттап, олардың әділет шекарасынан асып, құқықтарды таптап, уәделерді бұзатын залымдар екенін айқындайды. Яғни бұл — олардың жай ғана қателігі емес, тұрақты мінезі мен жолы.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят мұсылманға иман мен туыстық, уәде мен адалдық қаншалықты қымбат екенін көрсетеді. Ислам адамды туыстықты сақтауға, берген сөзінде тұруға, адал болуға шақырады — бұл иманның көркі.
• Мұсылман өзіне жаулық танытып, уәдесін бұзатындарға қарсы сақ болуы керек, бірақ өзі әділетсіздікке бармауы тиіс. Ислам әділдік пен адалдық діні.
• Аллаһ Тағала залымдардың залымын ашық айтып, мұсылмандардың көзін ашады. Бұл — Құранның шынайылығының белгісі: ол адамдардың ішкі бет-бейнесін дәл суреттейді.
• Ислам — бейбітшілік пен сенімділік діні. Мұсылман берген уәдесінде тұрады, туыстығын сақтайды, тіпті жауына да әділдікпен қарайды. Осы арқылы Исламның асқақ ахлағы көрінеді.
• Құран оқыған адам осы аяттан сабақ алып, иманды берік ұстауға, адалдық пен әділеттіліктен айнымауға ұмтылады. Бұл — Исламның адамды қалай кемелдендіретінінің айғағы.