Ат-Тауба сүрөсү — Аят 117

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• تَابَ (тааба): кайтты, ырайым кылды, кечирди. Аллахка карата колдонулганда — Аллах пендесинин тообосун кабыл алып, кечирим кылды дегенди билдирет.
• الْمُهَاجِرِينَ (мухажирлер): Меккеден Мединага хижрат кылган ыймандуу адамдар.
• الْأَنصَارِ (ансарлар): Мединалык жардамчылар, мухажирлерди тосуп алып, жардам берген ыймандуу адамдар.
• سَاعَةِ الْعُسْرَةِ (сааатул-усра): кыйынчылык убагы, тарчылык кези. Бул жерде Табук согушуна (жортуулуна) карата айтылган — катуу ысык, азык-түлүк жетишсиз, аба-ырайы оор болгон убакыт.
• يَزِيغُ (язийгу): четтеп кетүү, тайып кетүү, жантайып кетүү.
• رَءُوفٌ (раууф): эң ырайымдуу, боорукер.
• رَحِيمٌ (рахийм): эң мээримдүү, кечиримдүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбар Мухаммадга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) тообо жана ырайым кылганын, ошондой эле ага ээрчиген мухажирлер менен ансарларга да тообо кылганын билдирүүдө. Бул окуя Табук жортуулунда болгон — ал кезде ыймандуулар катуу ысыкка, азык-түлүктүн жетишсиздигине жана душмандын күчтүүлүгүнө карабастан пайгамбар менен чогуу жолго чыгышкан. Алардын айрымдарынын жүрөктөрү ошол оор шарттарда четтеп, согуштан калууга жакын болгон. Бирок Аллах аларга туруктуулук берди, ыймандарын бекемдеди жана тооболорун кабыл алды. Чындыгында Аллах аларга карата эң боорукер жана эң мээримдүү. Аллахтын ырайымынын белгиси — аларды тообого жетелөө жана тооболорун кабыл кылуу.

Бул аятта Аллахтын пайгамбарга жана анын сахабаларына болгон чоң ырайымы баяндалат. Алардын кыйынчылык убагында көрсөткөн чыдамкайлыгы, пайгамбарга болгон берилгендиги жана Аллахтын аларды туруктуу кылып, кечириши — ыймандуулар үчүн чоң үмүт жана кубаныч кабары.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын ырайымы жана кечирими өтө кең. Ал пенделеринин катачылыктарын кечирип, тооболорун кабыл алат.
• Кыйынчылык убагында сабыр кылып, ыйманда туруктуу болуу — Аллахтын ырайымына жетүүнүн жолу.
• Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) ээрчүү жана анын жолунда чыдамкай болуу — улуу сооп-сыйлыкка ээ кылат.
• Аллах пенделерине карата боорукер жана мээримдүү, ошондуктан күнөө кылган адам үмүтүн үзбөй, тообо кылып, Аллахка кайтуусу керек.
• Ыйман жолунда кыйынчылыктар болот, бирок Аллах ыймандууларды жалгыз таштабайт, аларга жардам берет жана туруктуу кылат.
• Тообо — Аллахтын ырайымына жетүүнүн эшиги. Ар кандай кыйынчылыкта жана катачылыкта Аллахка кайтуу — пенденин эң жакшы амалы.