Tövbə surəsi — Ayə 20

Kəlmələrin mənaları:

• Hacərə – imanını qorumaq üçün darül-küfrdən (küfr diyarından) darül-islama (islam diyarına) köç etmək.
• Cihad – Allah yolunda mal və canla səy göstərmək, İslamı uca tutmaq üçün mübarizə aparmaq.
• Dərəcə – mənəvi yüksəklik, Allah yanında böyük məqam və hörmət.
• Fərizlər – istəyinə çatanlar, uğur qazananlar, nicat tapanlar.

Təfsir:

Ey insanlar! Bu ayədə Allah-Təala iman, hicrət və cihad kimi üç böyük sifəti bir arada daşıyan möminlərin məqamını bəyan edir. Bu kimsələr, Allaha və Onun Rəsuluna ürəkdən inanmış, sonra bu imanı qorumaq üçün doğma yurdlarını tərk edərək Allahın dininin yaşandığı diyara köç etmiş və daha sonra mal-dövlətlərini və canlarını Allah yolunda fəda etməkdən çəkinməmişlər. Onlar Allahın kəlamını uca tutmaq, haqqı yaymaq və batili aradan qaldırmaq üçün var gücləri ilə mübarizə aparmışlar.

Belə insanlar Allah yanında o kəslərdən daha böyük dərəcəyə malikdirlər ki, yalnız zahiri əməllərlə – məsələn, Məscidül-Həramı abad etmək və ya hacılara su vermək kimi işlərlə öyünürlər. Çünki Allah yanında əsl üstünlük təqvadadır, iman və fədakarlıqdadır. Bu ayə, imanın yalnız dildə deyil, əməldə də özünü göstərməli olduğunu öyrədir. Hicrət və cihad isə imanın canlı sübutudur.

Bu xüsusiyyətlərə malik olanlar – məhz onlar həqiqi qurtuluşa çatanlardır. Onlar dünyada Allahın rizasını qazanmış, axirətdə isə Cənnət nemətlərinə qovuşmuşlar. Onların uğuru heç bir dünya malı ilə ölçülə bilməz. Çünki onlar Allahın vəd etdiyi əbədi səadətə nail olmuşlar.

Ey möminlər! Bu ayədən öyrənirik ki, iman təkcə söz deyil, həm də fədakarlıq tələb edir. Allah yolunda malımızdan və canımızdan keçə bilmək, çətinliklərə dözmək bizim imanımızın dərinliyini göstərir. Bu gün də bizlər çətinliklərlə üzləşdikdə, bu ayədəki məqamı xatırlayıb, Allahın bizə verdiyi nemətləri Onun yolunda sərf etməyə çalışmalıyıq. Unutmayaq ki, Allah yanında ən böyük dərəcəyə çatmaq üçün imanımızı əməllərimizlə birləşdirməliyik. Bu yolda atacağımız hər addım, sərf edəcəyimiz hər qəpik və hər bir səyimiz əbədi həyatımız üçün xeyirli olacaqdır. Allah bizləri də bu fəzilətli qullarının sırasına daxil etsin, amin!