Bələd surəsi — Ayə 7

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَيَحْسَبُ (əyəhsəbu): "Yoxsa güman edir?", "Yoxsa zənn edir?" mənasındadır. Burada sorğu forması təəccüb və danlama məqsədi daşıyır.
• أَن لَّمْ يَرَهُ (ən ləm yərəhu): "Onu heç kəsin görmədiyini" — yəni "Allahın onu görmədiyini" güman etməsi.
• أَحَدٌ (əhəd): "Heç kəs", "bir kimsə". Burada Allahın Özü nəzərdə tutulur.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, malını hay-küylə xərcləyib öyünən, "mən filan qədər sərf etdim" deyə lovğalanan bir kimsə haqqında nazil olmuşdur. Allah-Təala ona xitab edərək buyurur: Yoxsa o, elə güman edir ki, onun bu xərclədiyini, verdiyi malı və bu işlərdəki niyyətini heç kəs görmür? Yəni o, elə zənn edir ki, Allah onun nə qədər xərclədiyini görmür və bunun hesabını ondan soruşmayacaq?

Halbuki Allah hər şeyi görəndir, biləndir. O, insanın kiçik-böyük hər bir əməlini görür və qeydə alır. Qiyamət günü insanı malını haradan qazandığından və haraya xərclədiyindən sorgu-sual gözləyir. Bu ayə insanı düşünməyə dəvət edir: heç kim Allahın nəzarətindən kənarda deyil. İnsan nə qədər gizli iş görsə də, Allah onu görür və bilir.

Bu, həm qorxu, həm də ümid mesajıdır. Qorxu — çünki heç bir yaxşı və ya pis əməl hesabsız qalmayacaq. Ümid — çünki Allah hər yaxşı əməli görür və onun əvəzini verəcəkdir. Elə isə ey insan, malını Allah yolunda səmimi şəkildə xərclə, riyadan və öyünməkdən uzaq ol. Unutma ki, sənin hər bir əməlini görən və bilən bir Rəbbin var. O Rəbb ki, səni yaradıb, sənə ruzi verib və hər an səni görür. Bu şüurla yaşamaq insanı həm dünyada şərəfli, həm də axirətdə xoşbəxt edər.