سوره بلد — آیه 7

معانی کلمات:

• أَيَحْسَبُ: آیا گمان میکند، آیا میپندارد.
• لَمْ يَرَهُ: او را ندیده است.
• أَحَدٌ: هیچکس (در اینجا منظور خداوند متعال است).

تفسیر آیه:

این آیه در ادامه سخن درباره انسانِ مغرور و خودپسندی است که به داشتههای خود میبالد و با افتخار میگوید: «من مال فراوانی خرج کردهام». خداوند متعال در این آیه او را مورد خطاب و سرزنش قرار میدهد و میفرماید: آیا این انسان مغرور گمان میکند که هیچکس او را ندیده و از کارهای او آگاه نشده است؟ آیا فکر میکند که خداوند متعال اعمال او را نمیبیند و او را در برابر کارهایش — چه کوچک و چه بزرگ — بازخواست نخواهد کرد؟

او خیال میکند که میتواند با فخرفروشی و تباه کردن مال، توجه مردم را جلب کند و از دید خداوند پنهان بماند؛ غافل از اینکه خداوند بر همه چیز آگاه است و نهتنها از کم و کیفِ خرج کردنِ او باخبر است، بلکه میداند که این مال را از چه راهی به دست آورده و در چه راهی صرف کرده است. او در روز قیامت در برابر همه اینها مورد سؤال و حساب قرار خواهد گرفت.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید همواره به یاد داشته باشد که خداوند متعال بر تمام اعمال، گفتار و حتی نیات درونی او ناظر است و هیچ چیز از دید او پنهان نمیماند؛ این باور، انسان را به انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه ترغیب میکند.
• فخرفروشی و خودنمایی در انفاق و کارهای خیر، ارزش عمل را از بین میبرد و انسان را از پاداش الهی محروم میسازد؛ پس باید خلوص نیت را در همه کارها حفظ کنیم.
• آگاهی از نظارت الهی، آرامشبخش دلهای مؤمنان است؛ زیرا میدانند که حتی اگر مردم از کار خیر آنها بیخبر بمانند، خداوند پاداش آن را بهطور کامل خواهد داد و هیچ تلاش کوچکی در راه او ضایع نخواهد شد.