Balad surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• Ayahasabu: U o'ylaydimi?
• Lam yarahu: Uni ko'rmagan.
• Ahad: Hech kim.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'z molini kibr bilan, riyokorlik bilan sarflab, "Men ko'p mol sarfladim" deb maqtanuvchi kishi haqida xabar bermoqda. Bunday odam o'z qilmishini ko'zdan kechirib, go'yo hech kim uni ko'rmayotgandek, Alloh uning qilgan ishlarini bilmaydigandek o'ylaydi. U o'zining mol sarflashini, qanday qilib va qayerdan topib, qayerga sarflaganini hech kim ko'rmaydi, deb gumon qiladi. Holbuki, Alloh taolo har bir narsani ko'ruvchi va biluvchidir. U bandasining har bir harakatini, hatto yurakdan o'tgan niyatlarini ham biladi. Bu odam o'zining kibrli xatti-harakati bilan Allohning nazoratidan qochib qutulish mumkin deb o'ylaydi, lekin bu juda katta xato va nodonlikdir.

Foydalar:

1. Alloh taolo har bir insonning barcha qilmishlarini ko'radi va biladi. Hech qanday amal, hatto eng yashirin ish ham Undan yashirin emas.
2. Inson o'z molini sarflashda ham, boshqa barcha ishlarida ham Allohning nazoratini his qilishi kerak. Bu his-tuyg'u insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lga boshlaydi.
3. Riyokorlik va maqtanish — xunuk xulq bo'lib, insonning amallarini behuda qiladi. Chunki bunday kishi o'z amalini Alloh uchun emas, balki odamlarga ko'rsatish uchun qiladi.
4. Musulmon kishi har bir ishida Allohning huzurida ekanini bilishi, unga ixlos bilan amal qilishi va oxiratda hisob berishini yodda tutishi lozim. Bu esa uni to'g'ri yo'lga yetaklaydi va jannatga olib kiradi.