Şəms surəsi — Ayə 5

1) Kəlmələrin izahı:

• وَالسَّمَاءِ (vəs-səməi): Göy, səma — yerin üstünü örtən və ulduzlarla bəzədilmiş əzəmətli məxluq.
• وَمَا بَنَاهَا (və mə bənāhā): "Və onu bina edən" — burada "mə" kəlməsi "kim" mənasında olub, göyü quran və onu möhkəm bir quruluşla yaradan Allahı bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə göyə and içir və onu quran, möhkəm bir bina kimi yaradan Özünə diqqət çəkir. Göyə baxan insan onun nə qədər əzəmətli, nizamlı və qüsursuz bir quruluşda olduğunu görür. Bu göy təsadüfən meydana gəlməmişdir; onu Öz qüdrəti ilə Allah yaratmış, sütunsuz dayanan möhkəm bir tavan kimi qurmuşdur. Allah bu andla insanın diqqətini Öz varlığına, qüdrətinə və hikmətinə yönəldir ki, insan düşünsün: belə bir göyü yaradan Allah, insanı yenidən diriltməyə də qadirdir.

Bu ayə insanı təfəkkürə dəvət edir. Göyün hər bir ulduzu, hər bir qalaktikası Allahın birliyinə şahiddir. İnsan bu əzəmətli mənzərəyə baxıb özünü kiçik görsə də, Allah onu unutmamış, ona ən gözəl surətdə yaradılış bəxş etmişdir. Elə buna görə də bu andların ardınca insanın özünə, onun yaxşı və pis yollarına diqqət çəkilir.

Ey insan! Səmanın bu möhkəm quruluşuna bir bax və düşün: səni də yaradan, sənə ruh üfürən, sənə doğru və yanlış yolu göstərən Odur. Sənin qəlbin də bu göy kimi təmiz və nizamlı ola bilər — kifayət edər ki, sən Allaha yönələsən. Göy Onun əmrinə boyun əydiyi kimi, sən də qəlbinlə Ona təslim olasan. Bu, həm dünyada rahatlıq, həm də axirətdə əbədi səadət qapısıdır.