Shams surasi — Oyat 5

Kalima ma'nolari:

• "Va-s-samā'i": Osmonga qasam ichilmoqda.
• "Va mā banāhā": "Mā" so'zi bu yerda "kim" ma'nosida bo'lib, osmonni qurgan Zotga ishora qiladi. "Banā" — qurdi, barpo etdi deganidir.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda osmon va uning mahobatli qurilishiga qasam ichmoqda. Osmon — bu Yer yuzini o'rab turgan ulkan gumbaz bo'lib, unda yulduzlar, sayyoralar va boshqa osmon jismlari joylashgan. Uning qurilishi hech qanday ustunsiz, lekin mustahkam va benuqson. Alloh uni yaratgan, uning qavatlarini bir-biriga moslab, koinotdagi barcha narsalarni o'z o'rniga qo'ygan. Bu qasam orqali Alloh taolo insonlarni osmonning buyukligi va undagi tartib-intizom haqida o'ylashga, bu go'zal yaratilishning orqasida turgan Qudratli Zotni tan olishga chorlaydi. Osmonning bunday mustahkam va go'zal yaratilishi uning Yaratuvchisining ulug'ligiga dalolat qiladi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Osmonning benuqson qurilishi Allohning cheksiz qudratini ko'rsatadi. Inson bu go'zal manzaraga qarab, Yaratuvchining buyukligini his qilishi va Unga bo'lgan ishonchini mustahkamlashi lozim.
• Alloh taolo o'zining buyuk maxluqotlariga qasam ichib, insonlarni Uning ne'matlariga e'tibor qaratishga undaydi. Bu esa qalbda Allohga muhabbat va shukronalik tuyg'ularini uyg'otadi.
• Koinotdagi har bir narsa o'z o'rnida va o'lchov bilan yaratilgan. Bu esa hayotda ham tartib-intizomga rioya qilish, har ishni o'z o'rnida va adolat bilan qilish kerakligini o'rgatadi.
• Osmonning yaratilishi haqida fikr yuritish insonni ilmga, tadqiqotga va kashfiyotlarga undaydi. Bu esa islom dinining ilm-fanga bergan katta e'tiborini namoyon etadi.