سوره شرح — آیه 8

معانی کلمات:

• «فَارْغَب»: از ماده «رغب» به معنای میل و اشتیاق همراه با طلب است؛ یعنی با امید و علاقه به سوی چیزی روی آوردن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) و به تبع آن همه مؤمنان را به یک اصل اساسی دعوت میکند: پس از آنکه از کار و تلاش دنیوی فارغ شدی و وظایف روزمرهات را به پایان رساندی، با تمام وجود و اشتیاق به سوی پروردگارت روی آور. یعنی رغبت و امید تو تنها به خداوند باشد، نه به غیر او. در حقیقت، این آیه به انسان میآموزد که دل را به خداوند گره بزند و در همه حال، به ویژه پس از فراغت از امور دنیا، به درگاه او تضرّع کند و بر او توکل نماید. مقصود این است که تمام توجه و امیدت را به پروردگارت معطوف دار و از او بخواه که خیر دنیا و آخرت را برایت فراهم سازد؛ زیرا تنها اوست که شایسته رغبت و امیدواری است.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان مؤمن هیچگاه از یاد خدا غافل نمیماند؛ حتی در اوقات فراغت و پس از انجام کارهای روزمره، دل او به یاد پروردگارش زنده است.
• امید و رغبت به خداوند، آرامش حقیقی را به قلب انسان میبخشد و او را از وابستگی به مخلوقات بینیاز میکند.
• این آیه به ما میآموزد که توکل بر خدا و تضرع به درگاه او، کلید گشایش مشکلات و رسیدن به خواستههای مشروع است.
• اسلام دینی است که تعادل میان کار و عبادت را برقرار میکند؛ نه دنیا را رها میکند و نه آخرت را فراموش مینماید.