سورت يونس — آیت 100

د کلمو معناګانې:

• الرِّجْسَ: عذاب، خواري او سپکاوی.
• لَا يَعْقِلُونَ: هغه کسان چې د الله تعالیٰ امر او نهي نه پوهېږي او نه یې مني.

د آیت تفسیر:

دا آیت د ایمان په حقیقت رڼا اچوي او وایي چې هېڅ یو نفس (څوک) د دې وړتیا نه لري چې په خپله خوښه او له الله تعالیٰ پرته ایمان راوړي. ایمان یوازې د الله تعالیٰ په اذن، علم او توفیق سره رامنځته کیږي. یعنی که الله تعالیٰ یو چا ته د هدایت توفیق ورکړي، هغه ایمان راوړي، او که نه، نو هېڅ څوک نشي کولی چې د هغه په زړه کې ایمان واچوي. نو له دې امله، اې نبي! ته د هغو کسانو په هدایت باندې خپل ځان مه ستړی کوئ چې ایمان نه راوړي، ځکه چې د دوی چاره الله تعالیٰ ته سپارل شوې ده.

له بلې خوا، الله تعالیٰ هغو کسانو ته چې د هغه امر او نهي نه پوهېږي او په خپلو عقلونو کار نه کوي، عذاب او خواري (رجس) ورکوي. دا عذاب د دوی د ناپوهۍ او له حق څخه د تېرېدو په سبب دی. هغه څوک چې عقل لري او په سمه توګه یې کاروي، د الله تعالیٰ نښې او دلیلونه پېژني او ایمان راوړي، خو هغه څوک چې له عقل څخه کار نه اخلي، د الله تعالیٰ په نښو باندې نه پوهېږي او په پایله کې د عذاب مستحق کیږي.

فايدې:

1. ایمان یوازې د الله تعالیٰ په اذن او توفیق سره رامنځته کیږي، نو د هدایت بابه د الله تعالیٰ په لاس کې دی، او مونږ باید د خلکو د هدایت لپاره هڅه وکړو خو پایله یې الله تعالیٰ ته پرېږدو.
2. دا آیت مونږ ته د صبر او توکل درس راکوي؛ که څوک ایمان نه راوړي، نو مونږ باید خپل ځان مه ستړوو او غمګین نه شو، ځکه چې دا د الله تعالیٰ اراده ده.
3. عقل یو لوی نعمت دی او الله تعالیٰ له انسانانو غواړي چې له عقل څخه په سمه توګه کار واخلي. هغه څوک چې له عقل څخه کار نه اخلي، د الله تعالیٰ له عذاب او خوارۍ سره مخ کیږي.
4. دا آیت مونږ ته دا هم ښیي چې الله تعالیٰ عادل دی؛ هغه چا ته عذاب ورکوي چې په خپله له حق څخه تېریږي او د الله تعالیٰ نښو ته پام نه کوي.