Йунус сүрөсү — Аят 100

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَمَا كَانَ — «болгон эмес», «мүмкүн эмес», «ылайык эмес» деген мааниде.
• لِنَفْسٍ — «эч бир жанга», «эч бир адамга» дегенди билдирет.
• إِذْنِ اللَّهِ — «Аллахтын уруксаты», «Аллахтын каалоосу жана жардамы» деген мааниде.
• الرِّجْسَ — «азап», «кордук», «жийиркеничтүү нерсе» деген маанилерди камтыйт.
• لَا يَعْقِلُونَ — «акыл жүгүртпөгөндөр», «ойлонуп түшүнбөгөндөр» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эч бир адам өзүнүн күчү жана аракети менен гана ыйманга келе албайт. Ыйман — Аллахтын уруксаты, жардамы жана жетектөөсү менен гана боло турган нерсе. Аллах кимге каалоосун билдирсе, ошол адам ыйманга жетет. Ошондуктан пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) адамдардын ыйманга келбегенине өтө кайгырып, өзүн кыйнап кетишине негиз жок, анткени алардын иши Аллахка тапшырылган. Ал эми Аллах акыл жүгүртпөгөн, Анын буйруктары менен тыюуларын түшүнбөгөн адамдарга азапты жана кордукту жазат. Бул аят ыймандын Аллахтын колунда экенин, ошондой эле акылды колдонуп, ойлонуп түшүнүүнүн маанилүүлүгүн көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ыйман — Аллахтын жардамы жана уруксаты менен боло турган нерсе. Бул адамга ыймандын чоң байлык экенин түшүндүрөт жана Аллахка шүгүр кылууга чакырат.
• Эч ким өзүнүн гана аракети менен ыйманга жете албайт, ошондуктан ыйман үчүн Аллахка дуба кылып, жардам суроо керек.
• Башкалардын ыйманга келбегенине өтө кайгырып, өзүн кыйноонун кереги жок; ар бир адамдын жетектөөсү Аллахтын колунда.
• Акылды колдонуп, Аллахтын буйруктары менен тыюулары жөнүндө ойлонуу — ыйманга жетүүнүн жана азаптан кутулуунун жолу.
• Аллах адилеттүү, Ал акыл жүгүртпөгөндөрдү гана жазалайт; ойлонуп, түшүнгөндөр үчүн бул дүйнөдө да, акыретте да жакшылык бар.
• Бул аят адамды исламга жакындатат, анткени Аллахтын ырайымы жана жардамы аркылуу ыйманга жетүү мүмкүнчүлүгү бар экенин, ошондой эле акыл менен ойлонуунун артыкчылыгын көрсөтөт.