Аль-Аср сүрөсү — Аят 3

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• إِلَّا — «...дан башка», «...ны эсептебегенде» деген мааниде.
• آمَنُوا — «ыйман келтиришти», башкача айтканда, Аллахка жана Анын элчилерине жүрөгү менен ишенип, тили менен айтып, ырасташты.
• عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ — «жакшы иштерди кылышты», б.а. Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылып, пайдалуу амалдарды жасашты.
• تَوَاصَوْا — «бири-бирине осуят кылышты», «бири-бирин насааттап, кеңеш беришти».
• بِالْحَقِّ — «акыйкат менен», б.а. туура ишеним, чындык, адилеттик жана Аллахтын шарияты.
• بِالصَّبْرِ — «сабырдуулук менен», б.а. кыйынчылыктарга, сыноолорго жана амалдарды аткаруудагы оордуктарга чыдамдуу болуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Алдыңкы аяттарда адамзаттын баары зыянда, жоготууда экени айтылган. Бул аят ошол жалпы жоготуудан куткарылуучулардын төрт сапатын ачыктайт:

Биринчиси — ыйман келтирүү. Адам Аллахка, Анын периштелерине, китептерине, элчилерине жана акырет күнүнө чын жүрөктөн ишениши керек. Бул — бардык жакшылыктын негизи.

Экинчиси — жакшы амалдарды кылуу. Ыйман жалгыз жүрөктөгү ишеним болуп калбай, ал тил жана дене мүчөлөрү менен да көрүнүшү керек. Намаз, орозо, зекет, ата-энеге жакшылык кылуу, чынчылдык, аманатты сактоо сыяктуу жакшы иштер — ушунун баары ыймандын жемиши.

Үчүнчүсү — акыйкатты бири-бирине осуят кылуу. Мусулмандар жалгыз өзүн ойлобой, бири-бирин чындыкка, туура жолго чакырып, жакшылыкка үндөп, жамандыктан кайтарышы керек. Бул — коомдун оңолушунун жана ыймандын бекемделишинин негизги жолу.

Төртүнчүсү — сабырдуулукка осуят кылуу. Акыйкат жолунда түрдүү кыйынчылыктар, сыноолор, каршылыктар кездешет. Ошондуктан мусулмандар бири-бирин сабырдуу болууга, сыноолорго чыдоого, кыйынчылыктарга моюн сунбоого чакырышы керек. Сабыр — ийгиликтин ачкычы.

Ушундай төрт сапатты өзүндө топтогон адамдар гана дүйнөдө да, акыретте да зыяндан, жоготуудан куткарылат. Бул аят адамзаттын бактылуулугунун так формуласын берет: туура ишеним, жакшы амал, чындыкка чакыруу жана сабырдуулук.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам — бул жөн гана ишеним эмес, ал ишеним менен коштолгон жакшы амалдарды талап кылган толук жашоо программасы. Бул адамды жөнөкөйлүктөн бийик максаттарга жеткирет.
• Ислам жеке адамдын гана эмес, бүтүндөй коомдун жакшылыгын ойлойт. Бири-бирине акыйкатты жана сабырды осуят кылуу — бул чыныгы бир туугандыктын жана өз ара жардамдашуунун белгиси.
• Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнүн жашоосун текшерип, ушул төрт сапатты өзүндө өстүрүүгө умтулса, ал дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетет. Бул — Исламдын берген улуу үмүтү жана кубанычы.
• Ыйман, жакшы амал, чындыкка чакыруу жана сабыр — бул төртөө биригип, адамды эң чоң жоготуудан сактап, түбөлүк бакытка жеткирет. Ушунун баары Исламдын адамзатка болгон чоң мээримин жана даанышмандыгын көрсөтөт.