Asr surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma'nolari:

• تَوَاصَوْا: bir-birlarini vasiyat qilish, ya'ni bir-birlariga buyurish va tavsiya etish.
• بِالْحَقِّ: haq bilan, ya'ni Islom dini, imon va to'g'ri yo'l bilan.
• بِالصَّبْرِ: sabr bilan, ya'ni toqat qilish va o'zini tiyish bilan.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda insonlarning ko'pchiligi ziyon va xusronda ekanini, faqat to'rt xislatga ega bo'lgan kishilar bundan mustasno ekanini bayon qilmoqda. Bu mustasno qilingan zotlar quyidagilardir:

1. Imon keltirganlar – Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, payg'ambarlariga va oxirat kuniga chin dildan ishonib, iymon keltirgan kishilar.
2. Yaxshi amallar qilganlar – Imonlariga muvofiq holda solih amallar, ya'ni Alloh buyurgan ibodatlar va ezgu ishlarni bajargan, harom va yomon ishlardan o'zlarini tiygan kishilar.
3. Haq bilan bir-birlarini vasiyat qilganlar – Ya'ni bir-birlariga haqni, to'g'ri yo'lni, Islom dinini va uning ahkomlarini tavsiya etgan, o'zaro haqni eslatib turgan kishilar. Ular faqat o'zlari haq yo'lda bo'lib qolmay, boshqalarni ham shu yo'lga da'vat qiladilar.
4. Sabr bilan bir-birlarini vasiyat qilganlar – Ya'ni bir-birlariga sabr qilishni tavsiya etgan kishilar. Bu sabr Allohga itoat qilishda, gunohlardan saqlanishda va taqdirning og'ir sinovlariga chidashda bo'ladi. Ular bir-birlarini sabrga undab, og'ir damlarda bir-birlariga madad beradilar.

Mana shu to'rt xislatga ega bo'lgan kishilar ziyon va xusrondan najot topganlardir. Ular dunyoda ham, oxiratda ham baxt-saodatga erishadilar.

Oyatdan olinadigan foydalar:

• Insonning haqiqiy najoti va baxti faqat imon va solih amallardadir.
• Musulmon kishi faqat o'zi yaxshi bo'lib qolmay, boshqalarni ham yaxshilikka chaqirishi, ularga haqni va sabrni tavsiya etishi lozim.
• Bu oyat islom jamiyatida o'zaro maslahat, nasihat va hamjihatlikning naqadar muhimligini ko'rsatadi.
• Sabr – imonning ajralmas qismi bo'lib, u barcha qiyinchiliklarga chidash va Alloh yo'lida sobit qolishning kalitidir.
• Bu oyat musulmonlarni doimiy ravishda bir-birlarini ezgu amallarga undashga, jamiyatda ijobiy muhit yaratishga chorlaydi.