Hud surasi — Oyat 106

Kalimalarning ma'nolari:

• شَقُوا (shaqav): baxtsiz bo‘ldilar, do‘zaxga tushishga haqdor bo‘ldilar.
• زَفِيرٌ (zafir): qattiq azobdan nafasning qaytishi bilan chiqadigan dahshatli ovoz.
• شَهِيقٌ (shahiq): nafasni ichga tortishda chiqadigan cho‘ziq va qo‘rqinchli ovoz.

Tafsir:

Qiyomat kuni odamlar ikki guruhga bo‘linadi: baxtli va baxtsiz. Ushbu oyatda baxtsizlar — ya’ni dunyoda kufr va yomon amallar bilan yashab, o‘z e’tiqodini buzganlar va gunohlarga botganlar haqida so‘z boradi. Ularning joyi do‘zaxdir. Ular do‘zaxda shu qadar og‘ir azobga duchor bo‘ladilarki, nafas olishlari ham qiyinlashadi. Nafas chiqarishda "zafir" — ya’ni dahshatli, bo‘g‘iq va yomon ovoz, nafas olishda esa "shahiq" — ya’ni cho‘ziq va qo‘rqinchli ovoz chiqadi. Bu ularning azob-uqubatlari va qattiq iztiroblarining ifodasidir. Ular do‘zaxda abadiy qoladilar, azoblari to‘xtamaydi va kamaymaydi. Faqat Alloh taolo xohlagan kishilar — ya’ni tavhid ahli bo‘lgan, ammo gunohkor musulmonlar bundan mustasnodir. Ular gunohlari miqdoricha azob chekib, keyin Allohning fazli bilan do‘zaxdan chiqariladilar. Albatta, Alloh taolo xohlagan narsasini qiluvchi va hukmini amalga oshiruvchidir.

Foydalar:

1. Bu oyat insonni o‘z e’tiqodi va amallariga jiddiy e’tibor berishga undaydi. Chunki kufr va gunohlar insonni do‘zaxga olib boradi.
2. Do‘zax azobining haqiqiy ekanligi va uning dahshatliligi haqida ogohlantiradi. Bu esa mo‘minni gunohlardan saqlanishga va tavbaga chorlaydi.
3. Alloh taoloning rahmati va fazli kengligini bildiradi — gunohkor musulmonlar ham Allohning xohishi bilan azobdan qutulishlari mumkin. Bu esa umidsizlikka tushmaslikka va Allohning rahmatidan umid uzmaslikka o‘rgatadi.
4. Inson o‘z hayotini to‘g‘ri yo‘lga qo‘yishi, Qur’on va Sunnatga amal qilishi, do‘zax azobidan qo‘rqib, jannatga intilishi lozimligini uqtiradi.