سوره هود — آیه 31

### معانی واژگان آیه

• تَزْدَرِی: حقیر شمردن، کوچک و پست دیدن.
• أَعْیُنُکُمْ: چشمان شما (کنایه از نگاه و داوری شما).
• لَن یُؤْتِیَهُمُ اللهُ خَیْرًا: هرگز خداوند به آنان خیری (ایمان، توفیق، یا پاداش) نخواهد داد.
• أَنفُسِهِمْ: درون و نیتهای آنان.
• إِذًا لَّمِنَ الظَّالِمِینَ: در آن صورت (اگر چنین گویم) قطعاً از ستمکاران خواهم بود.

### تفسیر آیه

ای پیامبر، به قوم خود بگو: من هرگز ادعا نمیکنم که گنجینههای رزق و روزی خداوند نزد من است تا هر چه شما بخواهید از آن بدهم، و نه ادعای علم غیب دارم تا از اسرار پنهان و آینده خبر دهم، و نه میگویم که فرشتهای هستم؛ بلکه من بشری مانند شما هستم که از جانب خداوند مأمور به رسالتم. همچنین هرگز درباره مؤمنان فقیری که شما با نگاه تحقیرآمیز خود آنها را کوچک میشمارید، نمیگویم که خداوند خیری به آنان نخواهد داد؛ زیرا تنها خداوند از درون و نیتهای آنان آگاه است و بس. اگر من چنین سخنی بگویم یا آنان را تحقیر کنم، قطعاً در زمره ستمکاران خواهم بود که به خود و دیگران ظلم کردهاند.

### فواید و پیامهای آیه

1. تواضع پیامبرانه: پیامبران هرگز ادعای مالکیت بر خزائن الهی یا علم غیب ندارند و این نشانه صدق و اخلاص آنان است؛ پس ما نیز نباید خود را برتر از دیگران بدانیم.
2. پرهیز از تحقیر مؤمنان: هیچکس حق ندارد بندگان صالح خدا را به دلیل فقر یا ظاهر سادهشان تحقیر کند؛ ارزش انسانها به ایمان و تقوای آنان است، نه ثروت یا جایگاه اجتماعی.
3. علم غیب مخصوص خداوند است: تنها خداوند از نیتها و درون انسانها آگاه است؛ بنابراین قضاوت درباره سرنوشت و پاداش دیگران به ما سپرده نشده است.
4. عدالت و انصاف: این آیه ما را به رعایت انصاف و عدالت در گفتار و رفتار دعوت میکند و هشدار میدهد که ظلم به دیگران، حتی با زبان، از گناهان بزرگ است.
5. امیدواری به رحمت الهی: هیچکس نباید از رحمت خداوند ناامید شود؛ حتی فقیرترین مؤمنان ممکن است نزد خداوند از جایگاه والایی برخوردار باشند.