سوره هود — آیه 91

معانی کلمات:

• نَفْقَهُ: نمیفهمیم و درنمییابیم.
• ضَعِیفًا: ناتوان و کمقدرت (در نظر آنان).
• رَهْطُکَ: خویشان و عشیرهات.
• لَرَجَمْنَاکَ: هرآینه سنگسارت میکردیم (میکشتیم).
• بِعَزِیزٍ: دارای عزت و قدرتی که ما را از آزارت بازدارد.

تفسیر آیه:

قوم شعیب (علیهالسلام) در پاسخ به دعوت و اندرزهای او گفتند: ای شعیب! ما بسیاری از آنچه را که میگویی نمیفهمیم و درنمییابیم؛ چرا که سخنانت را باور نداریم و آن را جدی نمیگیریم. ما تو را در میان خود انسانی ضعیف و ناتوان میبینیم که نه از اشراف و بزرگان قومی و نه دارای قدرتی هستی که از خود دفاع کنی. اگر احترام خویشان و عشیرهات نبود - که آنان نیز بر آیین ما هستند و از گزندشان بیم داریم - هرآینه تو را با سنگسار کردن به قتل میرساندیم. تو نزد ما هیچ عزت و احترامی نداری و وجودت برای ما اهمیت ندارد؛ تنها مانع ما در کشتن تو، پیوند خویشاوندیات با قوم ماست، نه شخص خودت.

فواید و درسهای آیه:

1. صبر و استقامت در برابر تمسخر و تهدید: پیامبران الهی در برابر سخنان زشت و تهدیدهای دشمنان، صبر پیشه کردند و از رسالت خود دست نکشیدند؛ این درس بزرگی برای مؤمنان است که در راه حق، از سرزنش و تهدید نهراسند.
2. بیارزش بودن معیارهای جاهلانه: قدرت و عزت حقیقی نزد خداوند است، نه به واسطهی قوم و قبیله یا ثروت و مقام. مشرکان به ظاهر و قدرت مادی مینگریستند و حق را نادیده میگرفتند.
3. اهمیت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی: هرچند مشرکان به شعیب ایمان نیاوردند، اما وجود خویشان او مانعی برای قتلش شد. این نشان میدهد که روابط خویشاوندی حتی در میان کافران نیز میتواند عاملی برای حفظ جان مؤمن باشد.
4. هشدار به مؤمنان: نباید از تهدید و استهزای دشمنان هراسید؛ چرا که خداوند یاور و حامی بندگان صالح خود است و در نهایت پیروزی از آنِ اهل حق خواهد بود.
5. پندآموزی از سرنوشت اقوام پیشین: این آیه بخشی از داستان قوم شعیب است که با وجود این همه لجاجت، عذاب الهی آنان را فراگرفت. این هشداری است برای همهی انسانها که دعوت پیامبران را جدی بگیرند و از سرکشی و تکبر بپرهیزند.