Hud surasi — Oyat 91

Kalimalarning ma'nolari:

• Nafqahu: tushunmaymiz, anglamaymiz.
• Rahṭuka: qavming, urug‘ing, yaqinlaring.
• Rajamnāka: seni toshbo‘ron qilgan bo‘lardik, tosh otib o‘ldirgan bo‘lardik.
• Aziz: qudratli, hurmatli, obro‘li.

Tafsir:

Shuayb alayhissalomning qavmi — Madyan ahli, unga nafrat va takabburlik bilan shunday dedi: "Ey Shuayb! Biz sen aytayotgan narsalarning ko‘pini tushunmaymiz. Chunki sen bizni o‘z dinimizdan qaytarishga, butlarga sig‘inishni tark etishga da’vat qilasan, ammo bu so‘zlar bizning aqlimizga sig‘maydi va qalbimizga og‘ir keladi. Shuningdek, biz seni oramizda ojiz va zaif holda ko‘rmoqdamiz — sen bizning nazarimizda kuch-qudratga ega bo‘lgan katta kishilardan emassan, na obro‘ying bor, na amaling. Agar seni himoya qiladigan urug‘-qavming bo‘lmaganida edi, biz seni toshbo‘ron qilib o‘ldirgan bo‘lardik. Lekin ular bizning dinimizda ekanliklari sababli, ularni hurmat qilib, sendan o‘z qo‘limizni tortamiz. Sen esa bizning oldimizda hech qanday qadr-qimmatga ega emassan, sendan qo‘rqib yoki sendan manfaat umid qilib gapingga quloq solmaymiz."

Bu so‘zlar Shuayb alayhissalomning da’vatiga qarshi qavmining qattiq qarshiligini, unga nisbatan nafrat va tahqirlashni ko‘rsatadi. Ular haqiqatni anglashdan yuz o‘girib, o‘zlarining nodonligi va takabburligi tufayli payg‘ambarni ojiz sanadilar va unga qarshi zo‘ravonlik qilishdan ham tap tortmadilar.

Foydalar:

• Payg‘ambarlar va haq da’vatchilari yo‘lida qavmlarining azob-uqubatlari, tahqirlashlari va hatto o‘ldirish tahdidlariga duch kelishlari odatiy holdir. Bu esa da’vat yo‘lining og‘ir ekanini va sabr-qanoat talab qilishini o‘rgatadi.
• Haq so‘zini aytuvchi kishi, hatto ojiz va kuchsiz bo‘lsa ham, Allohning yordami bilan mustahkam turadi. Qavmning kuchi va soni haqiqatni o‘zgartira olmaydi.
• Qarindoshlik rishtalari va urug‘-qavmning himoyasi dunyoda kishini yomonliklardan saqlashi mumkin, ammo asl najot faqat Allohga tavakkal qilish va Uning yo‘lida sobit qolishdadir.
• Bu oyat mo‘minlarga sabr qilishni, dushmanlarning so‘zlariga parvo qilmaslikni va Allohning va’dasiga ishonishni o‘rgatadi. Chunki haqiqiy izzat va qudrat Allohda va Uning payg‘ambarlaridadir, garchi odamlar buni tan olmasalar ham.