Sure Hûd — Ayet 91

Kelime Anlamları:

• Nefkahü: Anlamak, idrak etmek
• Rahṭ: Aşiret, kabilenin yakın akrabaları, kabile
• Recm: Taşlayarak öldürmek
• Azîz: Güçlü, saygın, itibar sahibi

Tefsir:

Şuayb aleyhisselam'ın kavmi, ona karşı ne kadar büyük bir kibir ve inat içinde olduklarını bu sözleriyle bir kez daha ortaya koymuşlardır. Onlar, peygamberlerine hitaben şöyle dediler: "Ey Şuayb! Senin söylediklerinin çoğunu anlamıyoruz." Bu sözleriyle aslında onun davetini küçümsüyor, getirdiği mesajları ciddiye almadıklarını ifade ediyorlardı. Oysa gerçek olan, onların anlamak istememeleriydi; çünkü kalpleri mühürlenmiş, akılları heva ve heveslerinin esiri olmuştu.

Ardından, ona karşı duydukları saygısızlığı ve onu küçük gördüklerini şu sözlerle dile getirdiler: "Biz seni aramızda zayıf görüyoruz." Bu söz, Şuayb aleyhisselam'ın kavmi içinde siyasi veya sosyal bir güce sahip olmadığını, onların gözünde itibarının bulunmadığını ifade ediyordu. Onlar, gücü ve makamı ölçü alan, hakikati ise hiçe sayan bir anlayışa sahiptiler. Hakkı, söyleyenin kimliğine göre değerlendiriyor, güçlü olanın sözünün geçerli olduğunu sanıyorlardı.

Daha da ileri giderek, onu öldürmekten ancak aşiretinin himayesi sayesinde vazgeçtiklerini söylediler: "Eğer aşiretin olmasaydı seni mutlaka taşlayarak öldürürdük." Bu, onların ne kadar azgın ve zalim olduklarını gösteren korkunç bir tehditti. Ancak dikkat çekicidir ki, onlar Şuayb aleyhisselam'ın aşiretine saygı duydukları için değil, o aşiretin kendi dinlerinden olması sebebiyle onu öldürmekten geri duruyorlardı. Yani onları durduran, hakikat değil; yine kendi menfaatleri ve kabile taassubuydu.

Son olarak da şu ağır sözü söylediler: "Sen bizim üzerimizde güçlü ve saygın biri değilsin." Yani senin sözünü dinleyecek, senin varlığını önemseyecek değiliz. Senin bize karşı bir ağırlığın, bir itibarın yok. Bu sözler, onların peygamberlerine karşı ne kadar haddi aştıklarını ve Allah'ın elçisini hiçe saydıklarını göstermektedir.

Bu kıssada bizim için çok önemli dersler vardır. Şuayb aleyhisselam, kavminin bu ağır sözlerine ve tehditlerine rağmen davasından vazgeçmemiş, hakikati tebliğ etmeye devam etmiştir. Bu, biz müminler için büyük bir sabır ve sebat örneğidir. İnsanların bizi küçümsemesi, sözümüzü dinlememesi, hatta tehdit etmesi, hakikati söylemekten bizi alıkoymamalıdır. Unutmayalım ki, Allah'ın rızası, insanların rızasından üstündür. Peygamberlerin yolu, işte bu sabır ve sebat yoludur. Bugün bizler de İslam'ı anlatırken benzer engellerle karşılaşsak da, Şuayb aleyhisselam gibi yılmadan, usanmadan tebliğimize devam etmeliyiz. Çünkü hidayet Allah'tandır ve bizim üzerimize düşen sadece tebliğ etmektir.