سوره هود — آیه 97

معانی کلمات:

• مَلَإِهِ: اشراف، بزرگان و سران قوم او.
• رَشِيدٍ: دارای رشد و هدایت، راهی درست و سنجیده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال موسی علیهالسلام را بهسوی فرعون و اشراف و بزرگان قومش فرستاد تا آنان را به توحید و عبادت خدای یگانه دعوت کند. اما فرعون که تکبر و سرکشی بر او چیره شده بود، نهتنها خود از پذیرش حق سر باز زد، بلکه به اطرافیان و درباریانش نیز فرمان داد که از او پیروی کنند و دعوت موسی را نپذیرند. آنان نیز به دلیل دنیاطلبی و ترس از دست دادن مقام و منزلت خود، از فرمان فرعون اطاعت کردند و راه کفر و گمراهی را در پیش گرفتند. حال آنکه فرمان و راه فرعون هیچ رشد و هدایتی در بر نداشت؛ بلکه سراسر جهل، ضلالت، سفاهت و گمراهی بود و عاقبتی جز هلاکت و نابودی برای پیروانش به ارمغان نیاورد.

فواید و پیامهای آیه:

• پیروی کورکورانه از قدرتمداران و اشراف، بدون در نظر گرفتن حق و باطل، انسان را به گمراهی و نابودی میکشاند؛ پس باید در انتخاب الگو و رهبر، عقل و شرع را ملاک قرار دهیم.
• قدرت و مقام دنیوی هیچ ارزشی ندارد اگر با هدایت و حق همراه نباشد؛ فرعون با تمام قدرتش، فرمانش «غیر رشید» و گمراهکننده بود.
• سنت الهی بر این است که دعوت انبیا ابتدا به سران و اشراف جامعه ارائه میشود تا اگر هدایت شوند، دیگران نیز بهراحتی هدایت یابند؛ اما اگر آنان تکبر ورزیدند، عذاب الهی دامنگیرشان خواهد شد.
• این آیه هشداری است به همه انسانها که در برابر حق تواضع کنند و از تکبر و پیروی از هوای نفس بپرهیزند، چرا که عاقبت فرعونیان جز غرق شدن در دریای عذاب نبود.