Masad surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• حَمَّالَةَ الْحَطَبِ — "o'tin tashuvchi" degani bo'lib, bu yerda u kishining o'tin tashishini ham, gunohlar yukini ko'tarishini ham anglatadi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Abu Lahabning xotini Ummu Jamil haqida xabar bermoqda. U Abu Sufyonning singlisi bo'lib, Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga qattiq dushmanlik qilgan ayol edi. U Payg'ambarimizning yo'liga tikanli o'tinlarni tashlab, ularni oyoqlariga sanchish orqali azob berishga urinardi. Shu sababli Alloh taolo bu oyatda uning ham eri kabi jahannamga kirishini, u yerda azob chekishini xabar qilmoqda. Uning "o'tin tashuvchi" deb ta'riflanishi ham uning dunyoda qilgan ishiga ishora bo'lib, oxiratda ham u o'tin tashuvchi bo'lib, jahannam oloviga o'tin tashlanadigan kishilardan bo'lishini bildiradi. Shuningdek, "o'tin tashuvchi" iborasi uning gunohlar yukini ko'tarib yurganini ham anglatadi, chunki u Payg'ambarimizga yetkazgan ozorlari tufayli og'ir gunohlar yukini o'z zimmasiga olgan edi.

Foydalar:

1. Bu oyat Alloh taoloning adolati va hikmatini ko'rsatadi — har bir kishi qilgan amaliga yarasha jazolanadi. Ummu Jamil dunyoda o'tin tashlab Payg'ambarimizni ozorlagan bo'lsa, oxiratda ham shu ishi bilan bog'liq azobga duchor bo'ladi.
2. Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) ozor yetkazishning og'ir oqibatlari borligini anglatadi. Bu oyat musulmonlarga Payg'ambarimizga bo'lgan muhabbat va hurmatni saqlash, ularga ozor yetkazishdan qochish kerakligini o'rgatadi.
3. Alloh taolo o'z Payg'ambarini har qanday dushmanlardan himoya qilishini va ularning makr-hiylalari zoye ketishini ko'rsatadi. Bu mo'minlarga ishonch bag'ishlaydi.
4. Ayol kishining ham yaxshi yoki yomon amallariga qarab jazolanisini bildiradi — bu islomda erkak va ayolning amallari bo'yicha teng mas'uliyatga ega ekanini ko'rsatadi.