Йусуф сүресі — Аят 43

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمَلِأُ — ақсүйектер, әміршілер, ақылшылар тобы.
• أَفْتُونِي — маған түсіндіріп беріңдер, жорып беріңдер.
• تَعْبُرُونَ — түсті жору, түстің мағынасын ашу.
• سِمَانٍ — семіз, қоңды.
• عِجَافٌ — арық, жүдеу, әбден арықтаған.
• سُنبُلَاتٍ — масақтар (бидай масағы).
• يَابِسَاتٍ — құрғақ, кепкен.

1. Аяттың тәпсірі:

Мысыр патшасы түс көріп, оны айналасындағы ақсүйектер мен ақылшыларына айтып берді: «Мен түсімде жеті семіз сиырды көрдім, оларды жеті арық сиыр жеп қойыпты. Сондай-ақ жеті жасыл масақты және тағы жеті құрғақ масақты көрдім. Ей, әміршілер мен ақылшылар! Егер түсті жорып, мағынасын аша білсеңдер, мына түсіме жорық беріңдер», — деді.

Бұл түсте патшаның алдында жеті семіз сиыр шығып, артынан жеті арық сиыр келіп, сол семіздерді жеп қояды. Сондай-ақ жеті жасыл, дәні толысқан масақ пен жеті құрғақ масақ көрінеді. Құрғақ масақтар жасыл масақтарды орап, басып кетеді. Патша бұл түстің мағынасын білмей, өз айналасындағы білімді, ақылды адамдардан жорық сұрайды. Ол олардың түс жоруға қабілетті болса, көмектесуін сұрайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамдардың білім мен даналыққа мұқтаж екенін көрсетеді. Патша өзінің билігіне қарамастан, түсін жору үшін білімді адамдарға жүгінеді. Бұл — білімнің құндылығын, кеңес алудың маңыздылығын білдіреді.
• Түс жору — Алланың берген бір ерекше қабілет екенін білеміз. Бірақ оны тек шынайы біліммен, Алланың нұсқауымен айналысатын адамдар ғана дұрыс жори алады.
• Адам басына түскен қиындықтар мен белгісіз жағдайларда ақылды, білімді адамдармен ақылдасу — исламның ұсынған әдебі. Бұл — қоғамдағы ынтымақтастық пен өзара көмектің көрінісі.
• Бұл оқиға арқылы Алла Тағала өз пайғамбары Жүсіптің (ғ.с.) даналығын, білімін кейіннен бүкіл елге пайдалы ететінін көрсетеді. Яғни, әрбір қиындықтың артында Алланың хикметі мен жақсылығы болуы мүмкін.
• Аят бізді білімге ұмтылуға, түстер мен белгілерге сабырмен қарауға, әрі Алланың әміріне мойынсұнуға шақырады. Ислам — білім мен даналықтың діні, ол адамды тура жолға бастайды.