سوره یوسف — آیه 46

معانی کلمات:

• صِدّیق: بسیار راستگو، کسی که صدقش در گفتار و کردار کامل است.
• سِمان: جمع «سَمین» به معنای چاق و فربه.
• عِجاف: جمع «عَجفاء» به معنای لاغر و باریک.
• سُنبُلات: جمع «سُنبُلة» به معنای خوشه (گندم).
• خُضر: جمع «خضراء» به معنای سبز و تازه.
• یابسات: جمع «یابسة» به معنای خشک و پژمرده.
• أُفتِنا: از «فتیا» به معنای خبر بده، تفسیر کن و نظر بده.

تفسیر آیه:

هنگامی که آن مردِ نجات یافته از زندان، به نزد یوسف علیه السلام رسید، با احترام و ادب او را با لقب «صدّیق» خطاب کرد و گفت: ای یوسفِ بسیار راستگو! برای ما تأویل و تفسیر این خواب را بیان کن: شخصی دیده است که هفت گاو چاق و فربه را هفت گاو لاغر و باریک میخورند، و نیز هفت خوشه سبز و تازه را هفت خوشه خشک و پژمرده از بین میبرند. او این درخواست را مطرح کرد تا پس از گرفتن پاسخ، به سوی مردم (پادشاه و اطرافیانش) بازگردد و آنان را از تعبیر این خواب آگاه سازد، تا بدین وسیله هم خوابِ پادشاه تعبیر شود و هم فضل و منزلت یوسف بر همگان آشکار گردد و شاید زمینه آزادی او از زندان فراهم شود.

فواید و پیامهای آیه:

• ادب و احترام در پرسش و گفتگو، حتی از سوی یک پیامرسان، نشانهی کمال اخلاق است؛ چنانکه رسولِ پادشاه، یوسف را با لقب «صدّیق» مورد خطاب قرار داد.
• علم و دانش حقیقی، وسیلهای برای رهایی از سختیها و رسیدن به عزت است؛ یوسف علیه السلام به برکت علم تعبیر خواب، از زندان نجات یافت.
• انسانهای مؤمن باید در هر شرایطی، حتی در زندان و سختی، آمادهی خدمت به خلق و پاسخگویی به نیازهای آنان باشند.
• بیان حق و دانش، نهتنها مایهی سربلندی شخص است، بلکه سبب هدایت و آگاهی دیگران نیز میشود و جامعه را به سوی خیر و صلاح سوق میدهد.