یوسف سۈرىسى — ئايەت 70

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ: ئۇلارغا ئوزۇق-تۈلۈك ۋە يول ئازىقىنى تەييارلاپ بەردى.
• السِّقَايَةَ: پادىشاھ ئىچىدىغان ۋە ئاشلىق ئۆلچەيدىغان قەدەھ (ئۆلچەم قاچىسى).
• رَحْلِ: يول يۈكى، سەپەر ئۈچۈن تەييارلانغان يۈك-تاق.
• أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ: جاكارچى جاكارلىدى، نىدا قىلدى.
• الْعِيرُ: كارۋان، كۆچۈش قىلىۋاتقان قوشۇن (ئەسلىدە تۆگە ياكى ئېشەك كارۋانى).

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يۇسۇف ئەلەيھىسسالام ئاكىلىرىغا ئوزۇق-تۈلۈك تەييارلاپ بەرگەندە، ھەر بىرىنىڭ تۆگىسىگە ئاشلىق يۈكلىدى. ئاندىن ئۇ ئۆزىنىڭ قەدەھىنى - يەنى پادىشاھ ئىچىدىغان ۋە ئاشلىق ئۆلچەيدىغان قاچىنى - ئۇكايسى بىنيامىننىڭ يۈكى ئىچىگە سەل قويۇپ قويدى. بۇنى ھېچكىم بىلمەيتتى. ئۇلار يولغا چىقىپ، ئۆز يۇرتلىرىغا قايتىش ئۈچۈن كارۋاننى ھەرىكەتلەندۈرگەندە، بىر جاكارچى ئۇلارنىڭ ئارقىسىدىن نىدا قىلدى: «ئى كارۋان ئەھلى! سىلەر ھەقىقەتەن ئوغرىسىلەر!»

بۇ ئايەتتە يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆز ئۇكىسى بىنيامىننى يېنىدا قالدۇرۇش ئۈچۈن ئاللاھنىڭ ئىلمى ۋە ھېكمىتى بىلەن بىر تەدبىر قوللانغانلىقى كۆرۈلىدۇ. ئۇ بۇ ئىشنى ئادىل ۋە ھېكمەتلىك بىر مەقسەتتە قىلغان: ئۇكىسىنى ئۆز يېنىدا ساقلاپ قېلىش. ئاللاھ تائالا يۇسۇفكا بۇنداق ئەقىللىق تەدبىرنى ئىلھام قىلغان، چۈنكى ئۇ ئۆز ئۇكىسىنىڭ ئۆز يېنىدا قېلىشىنى ئىنتايىن خالايتتى.

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ئۆز ھېكمىتى بىلەن بەندىلىرى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى تەدبىرنى قىلىدۇ. يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاكىلىرى ئەسلىدە ئوغرى ئەمەس ئىدى، ئەمما ئۇلارنىڭ يۈكى ئىچىدە قەدەھ بار ئىدى. بۇ ۋەقە ئارقىلىق ئاللاھ تائالا يۇسۇف بىلەن بىنيامىننىڭ قاۋۇشۇشىنى ئەمەلگە ئاشۇردى. شۇڭا بىز ھەر قانداق ئىشتا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشىمىز، ئۇنىڭ ھېكمىتىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ ھەر قانداق ئەھۋالدا بىز ئۈچۈن ئەڭ ياخشىسىنى تەييارلايدۇ.

قۇرئان كەرىم بىزگە ئەڭ گۈزەل ھېكمەتلەرنى ۋە ئەڭ ئېسىل تەربىيەلەرنى ئۆگىتىدۇ. ئۇنىڭ ھەر بىر ئايىتىدە بىز ئۈچۈن ئىبرەت ۋە يېتەكچىلىك بار. كېلىڭلار، قۇرئاننى كۆپ ئوقۇپ، ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ، ھاياتىمىزدا ئەمەلىيلەشتۈرەيلى. ئاللاھ بىزنى قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن نۇرلاندۇرسۇن، ھىدايىتى بىلەن يېتەكلىسۇن!