Yusuf surasi — Oyat 70

Kalimalarning ma'nolari:

• السِّقَايَةَ – qirolning ichimlik idishi va o‘lchov solinadigan o‘lchov asbobi.
• رَحْلِ – yuk ortiladigan joy, karvonning yuki va anjomlari.
• أَذَّنَ – baland ovoz bilan chaqirdi, e'lon qildi.
• الْعِيرُ – karvon, yuk tashuvchi otlar va ularning egalari.

Tafsir:

Yusuf alayhissalom o‘z birodarlariga o‘lchovni to‘liq qilib, ularning tuyalariga oziq-ovqat yuklatgach, xizmatkorlariga buyurdi va ular qirolning o‘lchov idishini (sinoqni) ukasi Binyaminning yukiga yashirincha joylashtirdilar. Bu ish hech kimning sezishisiz amalga oshirildi. Ular Misrdan chiqib, Shom tomon yo‘l olganlarida, Yusuf alayhissalom ularni to‘xtatish uchun bir kishini yubordi. O‘shanda ular to‘xtadilar. So‘ngra bir jarchi baland ovoz bilan: "Ey karvon ahli! Sizlar, albatta, o‘g‘risizlar!" – deb nido qildi. Bu nido bilan ularni o‘g‘rilikda aybladi. Aslida esa Yusuf alayhissalom ukasini o‘z huzurida saqlab qolishni istagan edi va shu sababli bu ishni uyushtirdi. Ular bu ayblovni eshitib, hayratda qolishdi, chunki ular o‘g‘rilikdan pok edilar. Bu hol ularning Yusuf alayhissalom huzuriga qaytishlariga va ukasi Binyaminning yukida idish topilishiga sabab bo‘ldi.

Foydalar:

• Bu qissadan insonning maqsadiga erishishda hikmat va tadbir bilan ish tutishi mumkinligini o‘rganamiz. Yusuf alayhissalom o‘z maqsadiga erishish uchun to‘g‘ri va oqilona reja tuzdi.
• Odamlar o‘rtasida adolat va halollikni saqlash, birovni nohaq ayblashdan ehtiyot bo‘lish lozim. Bu qissada birodarlar nohaq ayblangan bo‘lsa-da, oxir-oqibat haqiqat oydinlashdi.
• Qiyinchilik va sinovlar paytida sabr qilish va Allohga tavakkal qilish insonni yaxshi natijalarga olib boradi. Yusuf alayhissalomning sabri va irodasi uning ulug‘ maqsadlariga erishishiga sabab bo‘ldi.
• Insonlar o‘rtasidagi oilaviy rishtalar, birodarlik va mehr-muhabbatni mustahkamlash – islomning asosiy qadriyatlaridan biridir. Yusuf alayhissalom ukasiga bo‘lgan mehr-muhabbati tufayli uni o‘z yonida saqlab qolishni xohladi.