یوسف سۈرىسى — ئايەت 72

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• صُوَاعَ: پادىشاھنىڭ ئۆلچەم قاچىسى، يەنى ئاشلىق ئۆلچەيدىغان قاچا.
• نَفْقِدُ: بىز يوقىتىۋاتىمىز، تاپالمايۋاتىمىز.
• حِمْلُ بَعِيرٍ: بىر تۆگىنىڭ يۈكى، يەنى بىر تۆگە كۆتۈرەلەيدىغان مىقداردىكى ئاشلىق.
• زَعِيمٌ: كاپالەتچى، كاپالەتكە ئىگە بولغۇچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ قېرىنداشلىرى ئات ئېلىپ كەلگەندە، پادىشاھنىڭ ئادەملىرى ۋە جاكارچىسى ئۇلارغا: «بىز پادىشاھنىڭ ئاشلىق ئۆلچەيدىغان قاچىسىنى يوقىتىپ قويدۇق. كىمكى ئۇنى ئېلىپ كەلسە، ئۇنىڭغا بىر تۆگە يۈكىدە ئاشلىق بېرىلىدۇ. مەن بۇ مۇكاپاتقا كاپالەتچى» دېدى.

بۇ ئايەتتە شۇنى كۆرۈۋاتىمىزكى، يۇسۇف ئەلەيھىسسالام ئۆز قېرىنداشلىرىنى ئۆز يېنىدا تۇتۇپ قېلىش ئۈچۈن ئاللاھنىڭ ئىلمى بىلەن بىر تەدبىر قوللانغان ئىدى. ئۇ پادىشاھنىڭ قاچىسىنى ئۇلارنىڭ يۈكلىرى ئىچىگە سېلىپ قويغان، ئاندىن جاكارچى چىقىپ: «ئى كەرۋان! سىلەر ئوغرىسىلەر» دەپ جاكارلىغان. ئۇلار ئىنكار قىلىپ، ئۆزلىرىنىڭ ئوغرى ئەمەسلىكىنى، بەلكى يۇسۇفنىڭ قېرىنداشلىرى ئىكەنلىكىنى ئېيتىشتى. ئاندىن ئۇلار: «ئەگەر سىلەر يالغانچى بولساڭلار، ئوغرىنىڭ جازاسى نېمە؟» دەپ سورىدى. ئۇلار: «ئوغرىنىڭ جازاسى - كىمنىڭ يۈكىدىن قاچا تېپىلسا، شۇ كىشى ئۇنىڭغا قۇل بولۇپ بېرىلىدۇ. بىز زالىملارنى مۇشۇنداق جازالايمىز» دېيىشتى. شۇنىڭ بىلەن يۇسۇف ئەلەيھىسسالام ئىنىسىنىڭ يۈكىدىن ئىلگىرى باشقا قېرىنداشلىرىنىڭ يۈكلىرىنى تەكشۈرتتى، ئاندىن ئىنىسىنىڭ يۈكىدىن قاچىنى چىقاردى. بۇ ئاللاھ تەرىپىدىن قىلىنغان بىر تەدبىر ئىدى.

ئىسلام دىنى بىزگە ھەر قانداق ئىشتا ئەقىل ۋە ھېكمەت بىلەن ئىش قىلىشنى، ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن نېمەتلىرىنى قەدىرلەشنى ئۆگىتىدۇ. يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ ھېكمىتى ۋە سەۋر-تاقىتى بىز ئۈچۈن ئۈلگە. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئىشتا بىزگە ئەڭ ياخشى يولنى كۆرسىتىدۇ. بىز ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ ھۆكمىگە رازى بولۇشىمىز كېرەك.