یوسف سۈرىسى — ئايەت 73

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• تَاللَّهِ: ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىش، يەنى "ئاللاھقا قەسەمكى" دېگەن مەنىدە.
• لَقَدْ عَلِمْتُم: شەكسىزكى سىلەر بىلدىڭلار، ئېنىق بىلىسىلەر.
• لِنُفْسِدَ: بۇزغۇنچىلىق قىلىش ئۈچۈن، قالايمىقانچىلىق تارقىتىش ئۈچۈن.
• سَارِقِينَ: ئوغرىلار، ئوغرىلىق قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يۇسۇفنىڭ قېرىنداشلىرى ئۆزلىرىنى ئوغرىلىق بىلەن ئەيىبلەشكەندە، ئۇلار ئاللاھنىڭ نامى بىلەن قەسەم ئىچىپ جاۋاب بەردى: "ئاللاھقا قەسەمكى، سىلەر بىزنىڭ مىسىرغا بۇزغۇنچىلىق قىلىش ئۈچۈن كەلمىگەنلىكىمىزنى، ھەمدە ئوغرىلىق قىلىدىغان كىشىلەر ئەمەسلىكىمىزنى ئېنىق بىلىسىلەر."

ئۇلار بۇ سۆزلىرى بىلەن ئۆزلىرىنىڭ پاكلىقىنى ۋە ئىشەنچلىك ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى. چۈنكى ئۇلار مىسىرغا كەلگەندىن بۇيان ئەدەپلىك، ئىشەنچلىك ۋە ياخشى مۇئامىلە قىلىپ كەلگەن ئىدى. ئۇلارنىڭ ئەھۋالىدىن ئۇلارنىڭ بۇزغۇنچىلىق قىلىدىغان ياكى ئوغرىلىق قىلىدىغان كىشىلەر ئەمەسلىكى ئېنىق كۆرۈنۈپ تۇراتتى.

ئۇلار: "بىز مىسىر زېمىنىغا بۇزغۇنچىلىق قىلىش ئۈچۈن كەلمىدۇق، ھاياتىمىزدا ھېچقاچان ئوغرىلىق قىلمىدۇق" دەپ، ئۆزلىرىنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى ۋە ئىشەنچلىكلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى. ئۇلارنىڭ بۇ سۆزلىرى پەقەت ئۆزلىرىنى ئاقلاش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ھەقىقەتنى ئېيتىش ۋە ئۆزلىرىنىڭ پاكلىقىنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، مۇئمىن كىشى ھەر قانداق ئەھۋالدا ئۆزىنىڭ پاكلىقىنى ۋە ئىشەنچلىكلىكىنى ساقلىشى كېرەك. ئۇنىڭ ئەمەلىيىتى ۋە مۇئامىلىسى ئۇنىڭ پاكلىقىنى ئىسپاتلاپ تۇرۇشى لازىم. شۇنداقلا، بىز باشقىلارنى ئەيىبلىگەندە ئالدى بىلەن ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى ۋە ئەمەلىيىتىنى ئوبدان تونۇشىمىز، ئاندىن ھۆكۈم چىقىرىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەر بىرىمىزنىڭ ئەمەلىيىتىنى كۆرۈپ تۇرىدۇ ۋە ھەقىقەتنى بىلىدۇ. بىز ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز كېرەك.