Sure Yûsuf — Ayet 72

Kelime Anlamları:

• Suâ’ (صُوَاع): İçinde ölçek yapılan, tahıl ölçmeye yarayan büyük kap, kadeh veya ölçü kabı.
• Himlü baîr (حِمْلُ بَعِيرٍ): Bir devenin taşıyabileceği yük miktarı.
• Zeîm (زَعِيم): Kefil, garantör, sözünü tutan ve sorumluluğu üstlenen kimse.

Tefsir:

Mısır Azizi’nin (Hz. Yusuf’un) emriyle, kardeşlerinin yanına yerleştirilen ölçü kabı (suâ’) kaybolmuştu. Hz. Yusuf, bu kabı kardeşi Bünyamin’in yüküne gizlice koydurmuş, ardından da bir görevliyi, kardeşlerinin kervanına yetişip onları durdurması için göndermişti. İşte bu görevli ve yanındakiler, kardeşlere şöyle seslendiler: “Biz, kralın ölçü kabını kaybettik.” Yani devletin resmi ölçeği olan ve kralın tahıl tartımında kullandığı bu değerli kap kayıptı. Ardından, onu getirene verilecek ödülü ilan ettiler: “Kim onu getirirse, ona bir deve yükü (erzak) verilecektir.” Bu, o dönemde oldukça büyük ve cazip bir ödüldü. Son olarak da görevli, bu vaadi pekiştirmek için şöyle dedi: “Ben buna kefilim.” Yani bu ödülü garanti ediyorum, sözümün arkasındayım; kim getirirse, vaat edilen deve yükünü mutlaka alacaktır.

Bu olay, Hz. Yusuf’un kardeşi Bünyamin’i yanında tutmak için kurduğu planın bir parçasıydı. O, kardeşlerinin kendisine yaptıkları haksızlığa rağmen onlara iyilikle muamele etmeye devam ediyor, ancak öz kardeşini yanından ayırmak istemiyordu. Bu ilan, kardeşlerin vicdanlarını harekete geçirecek ve Bünyamin’in yanında kalmasına vesile olacaktı.

Bu kıssada bizim için pek çok ibret vardır. Hz. Yusuf, zorluklar ve ihanetlerle dolu hayatında asla ümidini kaybetmemiş, her zaman Allah’a güvenmiş ve sonunda Allah ona hem mülk hem de hikmet vermiştir. Bu, müminlere şunu öğretir: Ne kadar zor şartlarda olursak olalım, Allah’a tevekkül edersek, O bize mutlaka bir çıkış yolu gösterir. Ayrıca bu olay, bir Müslümanın sözünde durmasının, verdiği sözü garanti altına almasının ve emanete sahip çıkmasının ne kadar önemli olduğunu da hatırlatır. Zira görevli, “Ben buna kefilim” diyerek sözünün arkasında durmuş, bu da onun güvenilirliğini göstermiştir. Bizler de hayatımızda verdiğimiz sözlerin arkasında durmalı, emanetlere sahip çıkmalı ve her işimizde doğruluktan ayrılmamalıyız.