سوره یوسف — آیه 72

معانی کلمات:

• صُوَاع: پیمانهای است که پادشاه با آن غله را پیمانه میکرد (مِکیال).
• حِمْل بَعِیر: بار یک شتر (مقدار معینی از طعام).
• زَعِیم: ضامن، کفیل و متعهد.

تفسیر آیه:

منادی و همراهانش در پاسخ به برادران یوسف که از گمشدن چیزی اظهار بیاطلاعی کردند، گفتند: «ما پیمانه پادشاه را گم کردهایم» و برای تشویق مردم به پیدا کردن آن، اعلام کردند: «هر کس آن را بیاورد، یک بار شتر طعام به عنوان جایزه دریافت خواهد کرد» و منادی که خودش این وعده را میداد، برای اطمینانبخشی به مردم گفت: «من ضامن این جایزه هستم و بر این وعده کفالت میکنم.» این اعلام برای آن بود که همگان را به جستوجو ترغیب کنند و برادران یوسف نیز در جریان این جستوجو قرار گیرند، در حالی که اصل ماجرا نقشهای بود که یوسف برای نگهداشتن برادرش بنیامین طراحی کرده بود.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که در برابر انجام کارهای نیک و کمک به دیگران، میتوان پاداش و جایزهای معین کرد تا مردم را به خیر و نیکی تشویق نمود.
• صداقت در وعده و پایبندی به آن، از صفات پسندیدهای است که در این آیه به زیبایی نمایان شده است؛ منادی با ضمانت خود، اعتماد مردم را جلب کرد.
• تدبیر و برنامهریزی هوشمندانه برای رسیدن به هدفی مشروع، در سیره انبیا و اولیا وجود دارد و این آیه نمونهای از مدیریت بحران و استفاده از روشهای مسالمتآمیز برای حل مشکلات است.
• اسلام دینی است که به نظم، امانتداری و احترام به حقوق دیگران اهمیت میدهد؛ گمشدن امانت پادشاه و تلاش برای یافتن آن، ارزش امانتداری را در جامعه اسلامی برجسته میکند.