Сураи Йусуф — Оят 74

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• Ҷазо: подоши амал, хоҳ нек бошад хоҳ бад; дар ин ҷо мақсад подоши бад — сазои дуздӣ аст.
• Козибин: дурӯғгӯён, яъне онҳое ки дар суханонашон рост намегӯянд.

1. Тафсири оят:

Онҳо — ҷорӣ ва ҳамроҳонаш, ки барои ёфтани паймона дар қафо монда буданд — ба бародарони Юсуф гуфтанд: «Агар шумо дар даъвои худ, ки мегӯед: "Мо дузд нестем", дурӯғгӯ бошед, пас сазои дузд дар назди шумо чист?» Ин сухан барои он буд, ки онҳо мехостанд бидонанд, ки дар шариати бародарон сазои дуздӣ чӣ гуна аст, то ҳукми худро бар он асос кунанд. Ҳамин тавр, онҳо пеш аз исботи ҷурм, ҷазои эҳтимолиро пурсиданд, то ҳангоми равшан шудани ҳақиқат, мувофиқи қонуни худи онҳо ҳукм кунанд. Ин оят нишон медиҳад, ки онҳо ба адолат ва тафтиш аҳамият медоданд ва бе далел касеро ба гуноҳ мансуб намекарданд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Адолат ва эҳтиёт дар ҳукм: пеш аз ҷазо додан бояд ҳақиқат равшан шавад ва ҳукм бар асоси далел бошад.
• Аҳамияти ростгӯӣ: оят ба он ишора мекунад, ки дурӯғгӯӣ сабаби гумроҳӣ ва бадномӣ мегардад, вале ростӣ роҳи наҷот аст.
• Эҳтиром ба қонун ва тартибот: пурсидани ҷазо нишон медиҳад, ки ҷомеа бояд қоидаҳои равшан дошта бошад ва ҳама ба он риоя кунанд.
• Даъвати ба тафаккур ва тадбир: ин оят моро тарғиб мекунад, ки дар ҳар кор бо хирад ва андеша амал кунем, на бо шитоб ва ҳиссиёт.
• Муҳаббат ба адлу инсоф: ислом дини адолат аст ва мусулмон бояд ҳамеша тарафи ҳақро бигирад ва аз зулм дур бошад.