Йусуф сүресі — Аят 89

1. Сөздердің мағынасы:

• هَلْ عَلِمْتُم — «білдіңдер ме?», «естеріңде ме?» деген мағынада.
• مَا فَعَلْتُم — «не істегендерің».
• بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ — «Йусуф пен оның бауырына» (яғни Биньяминге).
• إِذْ أَنتُمْ جَاهِلُونَ — «сендер надан болған кезде», яғни істерінің ақыбетін білмеген, жамандығын түсінбеген кезде.

1. Аяттың тәпсірі:

Йусуф (ғ.с.) ағаларының сөздерін естігенде, оларға жүрегі босап, аяушылық танытты және өзінің кім екенін ашып айтты. Ол оларға: «Сендер Йусуф пен оның бауырына не істегендеріңді естеріңде ме? Сол кезде сендер істеріңнің соңы қандай боларын, жасаған қылықтарыңның қаншалықты жаман екенін білмейтін надан едіңдер» деді. Яғни ол ағаларына өткендегі қателіктерін еске салып, олардың Йусуфті әкелерінен айырып, құдыққа тастағанын, ал бауыры Биньяминге де қатысты әділетсіздік жасағанын меңзеді. Бұл сөздер айыптау үшін емес, кешірім мен мойындауға жол ашу үшін айтылды. Өйткені олар сол кезде надандықпен, ақыбетін ойламай әрекет еткен болатын.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Кешірімнің көркемдігі: Йусуф (ғ.с.) қолында билік бола тұра, ағаларын айыптап, кек алудың орнына оларға жұмсақтық танытып, кешірімге жол ашты. Бұл — исламның көркем мінезін көрсететін үлгі.
• Надандықтың салдары: Адам білмегендіктен немесе ойланбағандықтан жамандық жасауы мүмкін. Сондықтан білім мен парасат — жақсылыққа жетелейтін негізгі қасиеттер.
• Тәубеге шақыру: Адам өткендегі қателіктерін мойындап, тәубе етсе, Алланың кешірімі кең. Йусуфтің сөздері ағаларына осы жолды ашты.
• Сабыр мен кешірімнің жеңісі: Йусуф (ғ.с.) басынан көп қиындық өтсе де, сабыр етіп, соңында кешірім мен ізгілікке жетті. Бұл — иман мен сабырдың артықшылығын көрсетеді.
• Отбасылық байланысты сақтау: Аят ағайындар арасындағы ренішті ұмытып, татулық пен кешірімге ұмтылудың маңыздылығын үйретеді.