Surah Yusuf — Ẹsẹ 89

Àwọn ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílò àlàyé:

• هَلْ عَلِمْتُم (hal ʿalimtum): Ṣé ẹ̀ ń rántí? Ṣé ẹ mọ̀?
• مَا فَعَلْتُم (mā faʿaltum): Ohun tí ẹ ṣe
• بِيُوسُفَ (bi-Yūsufa): Sí Yusuf
• وَأَخِيهِ (wa-akhīhi): Àti ẹ̀gbọ́n rẹ̀ (Bunyamin)
• إِذْ أَنتُمْ جَاهِلُونَ (idh antum jāhilūn): Nígbà tí ẹ̀yin jẹ́ aláìmọ̀kan

Ìtumọ̀ Àyọ̀ náà:

Nígbà tí Yusuf gbọ́ ọ̀rọ̀ àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀ tí wọ́n ń sọ, àánú wọ̀ ọ́ fún wọn, ó sì fi ara rẹ̀ hàn wọ́n. Ó béèrè lọ́wọ́ wọn pé: "Ṣé ẹ̀ ń rántí ohun tí ẹ ṣe sí Yusuf àti ẹ̀gbọ́n rẹ̀ Bunyamin? Ẹ pínyà wọn, ẹ ṣe wọn ní ìwà ìkà, ẹ sì sọ wọ́n sínú ìnira. Gbogbo èyí ẹ ṣe nígbà tí ẹ̀yin kò mọ̀ ìbáṣepọ̀ àti ìdájọ́ ohun tí ẹ ń ṣe, ẹ kò sì ronú nípa àbájáde rẹ̀. Ṣùgbọ́n ní báyìí, ẹ ti mọ̀ ohun tí ẹ ṣe, ẹ sì ti wà nínú ipò tí ó yàtọ̀ pátápátá."

Yusuf kò fi ìbínú tàbí ẹ̀san hàn wọ́n nígbà yìí; kàkà bẹ́ẹ̀, ó fi ẹ̀mí ìdáríjì àti àánú hàn wọ́n. Ó ń jẹ́ kí wọ́n rántí ìṣe wọn kí wọ́n lè ronú pìwà dà, kí wọ́n sì mọ̀ pé ìmọ̀ àti ìgbàgbọ́ ni ó ń darí ìwà ènìyàn, kì í ṣe àìmọ̀kan àti ìwà ipá.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń fà á mọ́ra nínú Ìsìlámù àti Al-Ƙur’ānù:

1. Àánú àti ìdáríjì ga ju ẹ̀san lọ: Bí Yusuf ti ṣe, ó ní agbára láti gbẹ̀san lórí àwọn ẹ̀gbọ́n rẹ̀, ṣùgbọ́n ó yàn láti dárí jì wọ́n. Èyí ń kọ́ wa pé ìdáríjì ni ọ̀nà àwọn olóòótọ́.
2. Ìmọ̀ ni ó ń darí ìwà rere: Àìnímọ̀ ló ń mú ènìyàn ṣe ohun tí kò tọ́. Nítorí náà, kíkọ́ ẹ̀kọ́ Ìsìlámù àti dídagba nínú ìmọ̀ ń ṣe ìtọ́sọ́nà fún ìwà rere.
3. Ìrònú pìwà dà ṣe pàtàkì: Yusuf jẹ́ kí wọ́n rántí ìṣe wọn kí wọ́n lè yí ọkàn wọn padà. Èyí fi hàn pé àwọn onígbàgbọ́ gbọdọ̀ máa ṣàyẹ̀wò ara wọn, kí wọ́n sì tọrọ àforíjì lọ́wọ́ Allāhu.
4. Allāhu ń ṣàkóso ohun gbogbo: Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ẹ̀gbọ́n Yusuf ṣe ìwà ìkà, Allāhu yí ohun búburú padà sí rere. Èyí ń fún wa ní ìrètí pé Allāhu lè yí ipò wa padà sí rere bí a bá ní sùúrù àti ìgbàgbọ́.
5. Ẹ̀kọ́ ìdílé: Ìtàn yìí ń kọ́ wa nípa ìjẹ́pàtàkì ìfẹ́, ìbáṣepọ̀, àti ìdáríjì láàárín àwọn ará ìdílé, kí ìdílé lè wà ní ìṣọ̀kan àti àlàáfíà.