Ra'd surasi — Oyat 36

Kalimalarning ma'nolari:

• آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ – Biz ularga kitob berganlar (ya'ni, avvalgi ilohiy kitoblar berilgan ummatlar).
• يَفْرَحُونَ – xursand bo'ladilar, quvonadilar.
• الْأَحْزَابِ – to'da-to'da bo'lgan guruhlar, ya'ni Rasulullohga qarshi birlashgan kofirlar.
• يُنكِرُ بَعْضَهُ – uning (Qur'onning) bir qismini inkor etadi.
• مَآبِ – qaytadigan joyim, oxirgi borar makonim.

Tafsir:

Ey Muhammad! Biz avvalgi ilohiy kitoblar – Tavrot va Injil – bergan zotlardan ba'zilari (masalan, Abdulloh ibn Salom kabi iymon keltirgan ulamolar va Najoshiy kabi solih kishilar) senga nozil qilingan Qur'ondan shodlik va xursandchilik bilan qarshi olishadi. Chunki bu kitob ularning oldidagi kitoblarga muvofiq keladi va ularning haqiqatini tasdiqlaydi. Ammo avvalgi kitob ahli orasida to'da-to'da bo'lib, senga qarshi birlashgan guruhlar ham borki, ular Qur'onning ba'zi qismlarini inkor etadilar – xususan, ularning o'zlaricha o'zgartirib yuborgan qonun-qoidalariga zid keladigan yoki ularning buzib tushuntirgan joylarini ochiq fosh qiladigan oyatlarni rad etadilar.

Ey Muhammad! Ularga ayting: "Men faqat Allohga ibodat qilishga buyurilganman va Unga hech narsani sherik qilmaslikka amr etilganman. Men butun insonlarni faqat Unga ibodat qilishga da'vat qilaman, boshqa hech kimga emas. Mening oxirgi qaytadigan joyim ham faqat Uning huzuridir – qiyomat kuni hamma Uning oldiga qaytadi." Bu da'vat – yagona Allohga ixlos bilan ibodat qilish – Tavrot va Injilning ham asl mohiyati edi, lekin ular uni buzib, o'zlariga og'irlik qiladigan qismlarini inkor etdilar.

Foydalar va saboqlar:

• Haq dinning asosi – yagona Allohga ibodat qilish va Unga hech narsani sherik qilmaslikdir. Barcha payg'ambarlar aynan shu da'vat bilan kelganlar.
• Qur'oni Karim avvalgi kitoblarning haqiqatini tasdiqlovchi va ularni to'g'rilovchi oxirgi ilohiy kitobdir. Kim haqiqatni izlasa, Qur'onda uni topadi.
• Insonlarning iymon va inkoridagi tafovut ularning haqiqatga bo'lgan munosabatiga bog'liq – kim haqiqatni tan olsa, u xursand bo'ladi, kim o'z manfaatlari va havoyi nafsiga ergashsa, haqiqatning bir qismini inkor etadi.
• Musulmonning vazifasi – o'z da'vatida sobit qadam bo'lish, haqiqatni yetkazish va natijani Allohga topshirishdir. Chunki oxir-oqibat hamma Allohning huzuriga qaytadi.
• Bu oyat musulmonlarga sabr va matonat o'rgatadi: har doim haqni qabul qiladiganlar ham, inkor etadiganlar ham bo'ladi. Muhimi – o'z vazifani to'g'ri bajarish va Allohga tavakkal qilishdir.