Ибрахим сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مَثَلُ — окшоштук, мисал, сүрөттөмө.
• رَمَادٍ — күл (отун күйгөндөн кийин калган бош нерсе).
• اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيحُ — шамал аны катуу көтөрүп, ала кеткен.
• يَوْمٍ عَاصِفٍ — катуу шамалдуу күн.
• لَّا يَقْدِرُونَ — алар эч нерсеге жетише албайт, колунан эч нерсе келбейт.
• الضَّلَالُ الْبَعِيدُ — алыс адашуу, чын жолдон өтө алыс четтеп кетүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырлардын кылган жакшы иштеринин абалын бир сүрөттөмө менен түшүндүрүп берет. Алар дүйнөдө кайрымдуулук кылып, жакындарына жардам берип, муктаждарга кол сунуп, көп жакшылыктарды жасашы мүмкүн. Бирок алар Аллахка ыйман келтирбегендиктен, бул иштеринин баары күлгө окшош. Катуу шамалдуу күндө шамал күлдү кандай көтөрүп, ар тарапка учуруп, эч белгисин калтырбаса, каапырлардын иштери да ошондой — кыямат күнү алар кылган жакшылыктарынан эч пайда көрүшпөйт, эч нерсеге жетише алышпайт. Себеби алардын иштери ыйман деген бекем пайдубалга курулган эмес. Күфүр (каапырлык) алардын бардык жакшы иштерин жок кылды. Мына ушундай негизсиз, туура жолго таянбаган аракет — бул чын жолдон өтө алыс адашуу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизге жакшы иштердин кабыл болушу үчүн эң негизги шарт — Аллахка ыйман келтирүү экенин эскертет. Ыймансыз кылган жакшылык кыяматта эч пайда бербейт.
• Ислам дини адамды жакшылык кылууга, кайрымдуулукка чакырат, бирок ошол эле учурда бул жакшылыктарды туура ниет жана ыйман менен коштоп кылууну талап кылат.
• Адам баласы дүйнөдө кылган иштеринин артында түбөлүк пайда калтырууну ойлонушу керек. Ыйман менен коштолгон амалдар гана адамды куткарат.
• Бул аят ыймандын канчалык баалуу экенин, ал эмгекти бекер кылбай, тескерисинче, ага түбөлүк сыйлык берерин көрсөтөт. Ошондуктан ыймандуу болуу — эң чоң бакыт.
• Аллах Таала адилеттүү, эч кимге зулумдук кылбайт. Ким ыйман менен жакшылык кылса, анын эмгеги текке кетпейт. Бул аят ыймандуу адамдарга үмүт берет жана жакшылык кылууга шыктандырат.