İbrahim surəsi — Ayə 18

Kəlmələrin mənaları:

• Məsəl – misal, bənzətmə, hal vəziyyəti.
• Əsəf – şiddətli, güclü, əsən (külək).
• Dəlal – azğınlıq, haqq yoldan uzaqlaşma.

Təfsir:

Uca Allah bu ayədə kafirlərin dünyada etdikləri yaxşı əməllərin – sədəqə, yaxın qohumlarla əlaqə, yetimlərə və zəiflərə kömək kimi işlərin – heç bir dəyərinin olmadığını bizə bir məsəllə izah edir. Bu əməllər, şiddətli küləyin əsdiyi bir gündə sovrulub dağılan külə bənzəyir. Necə ki, külək o külü ələ keçirib hər tərəfə səpələyir və ondan əsər-əlamət belə qalmır, eləcə də kafirlərin əməlləri küfrləri səbəbindən məhv olur və onlardan heç bir fayda qalmır.

Çünki bu əməllər iman əsası üzərində qurulmayıb və Allahın razılığı üçün edilməyib. Onlar yalnız dünyəvi məqsədlər və ya özlərini göstərmək üçün edilib. Buna görə də axirət günündə onlar bu əməllərindən heç bir mükafat və fayda əldə edə bilməyəcəklər. Bu, ən böyük ziyandır və haqq yoldan ən uzaq olan azğınlıqdır.

Bu məsəl bizə öyrədir ki, əməllərin Allah dərgahında qəbul olunması üçün ən vacib şərt iman və ixlasdır. İmansız edilən yaxşı əməllər, necə deyərlər, "küləkdən sovrulan kül" kimidir – görünüşdə var, amma heç bir dəyəri yoxdur.

Ey insan! Sənin etdiyin hər bir yaxşı əməl, əgər imanla birləşərsə, əbədi xoşbəxtliyə çevrilər. Amma imansız olarsa, bütün zəhmətin boşa gedər. Ona görə də ilk növbədə imanını gücləndir, sonra əməllərini Allah üçün et. Belə olduqda sənin əməllərin o kül kimi sovrulmaz, əksinə, dağlar kimi sabit qalar və axirətdə sənin üçün əbədi nemətlərə çevrilər. Allahın rəhməti genişdir, O, tövbə edən bəndələrini sevir və onların imanla etdiyi hər bir xeyirli əməli qəbul edir.