Hijr surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• نُنَزِّلُ – tushiramiz, nozil qilamiz.
• بِالْحَقِّ – haq bilan, ya'ni hikmat va adolat bilan, shuningdek, azob yoki vahiy bilan.
• مُنظَرِينَ – muhlat berilganlar, kechiktirilganlar.

Tafsir:

Alloh taolo mushriklarga javoban aytadiki, Biz farishtalarni o'zboshimchalik bilan yoki ularning taklifiga ko'ra tushirmaymiz. Farishtalarni tushirishimiz faqat haq va hikmat bilan bo'ladi. Ya'ni, agar ularni tushirsak, bu yo azobni yetkazish uchun bo'ladi yoki payg'ambarlarga vahiy va yordam sifatida keladi. Lekin bu mushriklar farishtalarni ko'rishni talab qilishlari bilan emas, balki Allohning irodasi va hikmati bilan sodir bo'ladi.

Agar farishtalar ularning talabiga binoan tushirilsa-yu, ular hali ham iymon keltirmasalar, ularga hech qanday muhlat berilmaydi va zudlik bilan halok qilinadilar. Chunki farishtalarning ko'rinishi – bu oxirgi ogohlantirish bo'lib, undan keyin kechiktirish yo'q. Alloh ularga aytadi: "Agar Biz farishtalarni tushirsak, azobni kechiktirmaymiz, balki ularni darhol ushlaymiz."

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarning masxara qilishlariga va payg'ambardan mo''jiza sifatida farishtalarni tushirishni so'rashlariga raddiya beradi. Chunki ular bu so'rovni iymon keltirish uchun emas, balki o'jarlik va masxara uchun qilishgan edi.

Foydalar:

1. Allohning har bir ishi hikmat bilan bo'lib, U bandalarining bema'ni takliflariga ko'ra emas, balki O'zining cheksiz ilmi va adolati bilan ish qiladi.
2. Farishtalarning tushishi – bu ulkan voqea bo'lib, u faqat muhim ishlar uchun bo'ladi. Uning ko'rinishi iymon keltirmaganlar uchun azobning yaqinlashganini bildiradi.
3. Allohning muhlat berishi – bu rahmattir. Ammo bu muhlat abadiy emas, balki cheklangan. Inson bu muhlatdan foydalanib, tavba qilishi va iymonga kelishi kerak.
4. Payg'ambarlarga va mo''minlarga sabr qilish kerak, chunki Allohning yordami va g'alabasi albatta keladi, lekin Uning hikmatiga ko'ra.
5. Bu oyat musulmonlarga Allohning qudrati va hukmiga to'liq ishonishni o'rgatadi. Har qanday holatda ham Allohning va'dasi haqdir va Uning hukmiga hech qanday e'tiroz bo'lmaydi.