سوره حجر — آیه 8

معانی کلمات:

• نُنَزِّلُ: فرود میآوریم.
• بِالْحَقِّ: به درستی و حکمت، یا برای عذاب و هلاکت.
• مُنظَرین: مهلت دادهشدگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در پاسخ به پیشنهاد کافران که میگفتند: «چرا فرشتگان بر ما نازل نمیشوند تا صداقت پیامبر را تأیید کنند؟» میفرماید: ما فرشتگان را جز بهحق و برای هدفی درست فرود نمیآوریم؛ نه برای تفریح و تماشا، بلکه برای اجرای فرمان حکیمانه خود. اگر فرشتگان نازل شوند، به هنگام نزول عذاب و هلاکت خواهد بود، نه برای مذاکره یا پذیرش ایمان. در آن لحظه که فرشتگان را میبینند، دیگر هیچ مهلتی به آنان داده نخواهد شد و عذاب الهی بیدرنگ آنان را فرا میگیرد. بنابراین، درخواست آنان نه تنها مایه نجاتشان نیست، بلکه نشانه نابودی و پایان فرصتشان است.

فواید و پیامهای آیه:

• سنت الهی بر این است که معجزات و نشانههای قهری، مانند نزول فرشتگان، برای کسانی که با لجاجت و عناد حق را انکار میکنند، نه مایه هدایت، بلکه سبب نزول عذاب است؛ پس انسان باید پیش از فرا رسیدن نشانههای قهری، بهسوی ایمان و توبه بشتابد.
• خداوند حکیم است و هر کاری را در وقت مناسب خود انجام میدهد؛ نزول فرشتگان نیز بر اساس حکمت و مصلحت است، نه بر اساس هوس و خواسته نابجای بندگان.
• مهلت و فرصت توبه، نعمتی بزرگ از جانب خداست؛ اما این مهلت بینهایت نیست و با آمدن نشانههای حتمی، درِ توبه بسته میشود. پس مؤمن باید از فرصت عمر خود برای بندگی و اصلاح خویش بهره برد و به تأخیر انداختن توبه را به بازی نگیرد.
• این آیه به مسلمانان میآموزد که در برابر سخنان نابخردانه مخالفان، با استدلال و آرامش پاسخ دهند و به حکمت و تدبیر الهی اعتماد کنند، نه اینکه تحت تأثیر فشار آنان قرار گیرند.