سوره حجر — آیه 87

معانی کلمات:

• سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِی: مرادف «سبع مثانی» است؛ یعنی هفت آیه‌ای که در هر نماز تکرار می‌شوند و دوباره خوانده می‌شوند. این اشاره به سوره فاتحه است.
• الْقُرْآنَ الْعَظِیم: قرآن بزرگ و با عظمت که تمام سوره‌های آن را شامل می‌شود.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) نعمت بزرگ خود را یادآوری می‌کند و می‌فرماید: «به یقین، ما به تو هفت آیه از سوره‌های مکرر (فاتحه) و قرآن بزرگ را عطا کردیم.» منظور از «سبعًا من المثانی» سوره فاتحه است که هفت آیه دارد و در هر رکعت نماز تکرار می‌شود؛ به همین دلیل آن را «مثانی» (تکرارشونده) نامیده‌اند. سپس خداوند «قرآن عظیم» را نیز به آن عطف کرده است؛ زیرا تمام قرآن، از جمله فاتحه، کتابی بزرگ و با عظمت است که معجزه جاودان پیامبر و مایه هدایت بشر است. این آیه نشان می‌دهد که خداوند به پیامبرش دو نعمت بزرگ داده است: سوره فاتحه که خلاصه‌ای از معارف قرآن است و کل قرآن که کتاب جامع هدایت است.

فواید آیه:

• این آیه ارزش والای سوره فاتحه را نشان می‌دهد؛ سوره‌ای که در هر نماز واجب، حداقل ده بار تکرار می‌شود و ارتباط مستقیم بنده با پروردگار را برقرار می‌سازد.
• خداوند با ذکر «قرآن عظیم»، عظمت و جایگاه رفیع قرآن را یادآوری می‌کند تا مسلمانان قدر این نعمت بزرگ را بدانند و به تلاوت، تدبر و عمل به آن اهتمام ورزند.
• این آیه مایه دلگرمی و آرامش پیامبر و امت اوست که خداوند بهترین و بزرگ‌ترین کتاب‌ها را به آنان عطا کرده است؛ کتابی که پاسخگوی همه نیازهای مادی و معنوی بشر تا قیامت است.