سوره حجر — آیه 86

معانی کلمات:

• الْخَلَّاقُ: بسیار آفرینندهای که آفرینش را پیوسته و بیوقفه انجام میدهد؛ صیغهی مبالغه برای تأکید بر کثرت و قدرت کامل در آفرینش است.
• الْعَلِیمُ: دانشمند مطلق و آگاه به همهی جزئیات و اسرار آفرینش.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، پروردگار تو همان کسی است که آفرینندهی همهی موجودات است و آفرینش او هیچگاه متوقف نمیشود؛ او پیوسته در حال آفرینش و آفریدن است و هیچ چیز برای او دشوار نیست، نه در آسمانها و نه در زمین. او به تمام آفریدههای خود و به همهی احوال و اعمال بندگانش دانا و آگاه است و هیچ چیز از علم او پنهان نمیماند. این آیه در ادامهی آیات پیشین آمده است که مشرکان پیامبر را تکذیب میکردند و او را مسخره مینمودند؛ خداوند به پیامبرش دلداری میدهد که نگران نباشد، زیرا خدایی که او را آفریده و به رسالت برگزیده، همان خدایی است که همهچیز را میآفریند و به همهچیز داناست؛ پس او یاریگر و حامی توست و دشمنان تو را نابود خواهد کرد.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان به آفرینندگی و علم بیپایان خداوند، دل مؤمن را آرام میکند و او را از ترس و نگرانی در برابر دشمنان و سختیها رهایی میبخشد؛ زیرا کسی که خالق و دانای مطلق است، هرگز بندگان مؤمن خود را فراموش نمیکند.
• این آیه انسان را به توکل بر خدا و اعتماد به قدرت او دعوت میکند؛ چرا که خدایی که همهچیز را آفریده و به همهچیز داناست، بهترین پشتیبان و یاور بندگان است.
• یادآوری صفت «خلاق» و «علیم» خداوند، انسان را به شکرگزاری و عبادت وامیدارد و او را از شرک و بتپرستی بازمیدارد؛ زیرا تنها کسی شایستهی پرستش است که خالق و دانای مطلق باشد.
• این آیه مایهی امیدواری مؤمنان است که دعای آنان به درگاه چنین خدایی بینتیجه نمیماند، زیرا او شنوا و دانا و تواناست و به نیاز بندگانش آگاه است.