سورت نحل — آیت 101

د کلمو معناګانې:

• بَدَّلْنَا: موږ بدل کړل، یعنې یوه آیت د بل آیت په ځای کې نازل کړو (نسخ).
• آيَةً: دلته له آیت څخه مراد حکم یا د قرآن کریم آیت دی.
• مُفْتَرٍ: دروغجن، هغه څوک چې له خپله ځانه خبرې جوړوي او پر الله باندې نسبت کوي.

تفسیر:

کله چې موږ یوه آیت د بل آیت په ځای کې بدلوو — یعنې د یوې آیت حکم د بل آیت په واسطه منسوخ کوو — او الله تعالی ښه پوهېدونکی دی پر هغه څه چې نازلوي یې، ځکه هغه د خپلو بندګانو د مصلحت او ګټې په لحاظ سره احکام بدلوي، نو کافرانو ویل: ته (ای محمد) یوازې دروغجن یې چې له خپله ځانه دا خبرې جوړوې او پر الله باندې يې نسبت کوې. خو دا خبره سمه نه ده؛ بلکې د دوی اکثریت نه پوهېږي چې د احکامو بدلول (نسخ) د الله تعالی له حکمت او مصلحت څخه سرچینه اخلي، او دوی د ناسخ او منسوخ په حقیقت نه پوهېږي. ځینې یې که څه هم پوهېږي، خو له عناده او سرکشۍ یې انکار کوي.

فايدې:

1. دا چې الله تعالی په خپلو احکامو کې بدلون راولي، دا د هغه د حکمت او رحمت نښه ده؛ ځکه هغه د هر وخت او هر حالت سره سم د بندګانو لپاره هغه څه نازلوي چې ډېر ګټور وي.
2. پر پیغمبرانو باندې د دروغو تور لګول د کافرانو عادت و، خو مؤمن باید د الله پر رسول او پر هغه څه چې نازل شوي دي باور ولري، نه د دښمنانو په بې بنسټه خبرو.
3. د دین په معاملو کې باید علم او پوهه ولرو، ځکه چې ناپوهي انسان د شبهو او باطلو خبرو په لور بیايي؛ که کسان پوه شي چې د قرآن احکام د حکمت پر بنسټ دي، نو د نسخ په اړه به یې اعتراض ونه کړي.
4. الله تعالی د خپلو بندګانو د ګټې لپاره احکام بدلوي، او دا د هغه پر بندګانو د رحمت او مهربانۍ نښه ده، چې د هر حالت سره سم یې لارښوونه کوي.