نحل سۈرىسى — ئايەت 101

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بَدَّلْنَا: ئالماشتۇردۇق، ئۆزگەرتتۇق.
• آيَةً مَّكَانَ آيَةٍ: بىر ئايەتنىڭ ئورنىغا باشقا بىر ئايەتنى.
• مُفْتَرٍ: ئۆزىدىن يالغان ئويدۇرۇپ چىقارغۇچى، يالغانچى.
• نَسَخَ: بىر ھۆكۈمنى باشقا بىر ھۆكۈم بىلەن ئالماشتۇرۇش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇنداق خەۋەر بېرىدۇ: بىز بىر ئايەتنىڭ ئورنىغا باشقا بىر ئايەتنى ئالماشتۇرغان ۋاقتىمىزدا — يەنى بىر ھۆكۈمنى بىر ھۆكۈم بىلەن ئالماشتۇرغاندا، بۇ ئالماشتۇرۇش ئاللاھنىڭ بەندىلىرى ئۈچۈن ئەڭ پايدىلىق ۋە ئەڭ مۇۋاپىق بولغان ھۆكۈمنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈندۇر — ئاللاھ ئۆزى نازىل قىلىۋاتقان ھۆكۈملەرنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر. ئاللاھ ھەر بىر ھۆكۈمنىڭ قايسى ۋاقىتتا، قايسى شەرائىتتە پايدىلىق ئىكەنلىكىنى، قايسى ھۆكۈمنىڭ ئالماشتۇرۇلۇشى كېرەكلىكىنى ۋە قايسىسىنىڭ قالدۇرۇلۇشى كېرەكلىكىنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر. لېكىن كاپىرلار بۇ ھەقىقەتنى چۈشەنمەي، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا: «سەن پەقەت ئاللاھ نامىدىن يالغان ئويدۇرۇپ چىقىرىۋاتقان يالغانچىسەن» دەيدۇ. ئۇلار بۇ سۆزلىرى بىلەن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئەيىبلەپ، ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىنى ئەمەس، بەلكى ئۆزىنىڭ خىيالىنى يەتكۈزۈۋاتقانلىقىنى دەۋا قىلىدۇ. ھەقىقەتەن ئۇلار يالغان سۆزلەۋاتىدۇ. ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى بىلىمسىزلىكتىن، ئاللاھنىڭ ھېكمىتىنى ۋە ھۆكۈملەرنىڭ ئالماشتۇرۇلۇشىدىكى مەقسەتنى چۈشەنمىگەنلىكتىن بۇنداق دەيدۇ. ئەگەر ئۇلار ئاللاھنىڭ ھېكمىتىنى، ھۆكۈملەرنىڭ تەدرىجىي تۈزۈلۈشىدىكى مەنپەئەتنى ۋە ئىنسانلارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ ھۆكۈملەرنىڭ ئۆزگىرىشىدىكى مەقسەتنى چۈشەنگەن بولسا ئىدى، بۇنداق يالغان سۆزلەرنى قىلمىغان بولاتتى. ئۇلارنىڭ ئىچىدە بەزىلىرى بۇ ھەقىقەتنى بىلىدۇ، لېكىن ئىنكار قىلىش ۋە ھەسەت قىلىش سەۋەبىدىن ئىنكار قىلىدۇ.

ئى مۇئمىنلەر! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر بىر ھۆكۈمنى ئەڭ مۇۋاپىق ۋاقىتتا ۋە ئەڭ پايدىلىق شەكىلدە نازىل قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ ھېكمىتى چەكسىز، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىدە بەندىلىرى ئۈچۈن چوڭ مەنپەئەتلەر بار. شۇڭا بىز ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرىنى قوبۇل قىلىپ، ئۇنىڭ ھېكمىتىگە تەسلىم بولۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى چۈشىنىدىغان، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىگە ئىتائەت قىلىدىغان ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۆزلىرىنى ھەقىقەت دەپ قوبۇل قىلىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن. ئامىن.