Nəhl surəsi — Ayə 101

Kəlmələrin mənaları:

• Bəddəlna – əvəz etdik, dəyişdirdik.
• Ayə – burada: Quran ayəsi və ya hökm.
• Məkan ayə – başqa bir ayənin yerinə.
• Müftərin – yalan uyduran, iftiraçı.

Təfsir:

Ey insan! Allah-Təala Öz hikməti ilə bəzi ayələrin hökmünü ləğv edib (nəsx edib) yerinə başqa bir ayə nazil edəndə, müşriklər və kafirlər bu fürsəti qənimət bilərək Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) irad tutur və deyirdilər: "Sən öz tərəfindən Allahın adından yalan uydurursan, bu Quranı özün tərtib edirsən!" Halbuki bu iddia tamamilə yanlışdır və böhtandır.

Allah-Təala Öz elmi ilə hər şeyi biləndir. O, bəndələrinin məsləhətini ən gözəl bilir və nəyi, nə vaxt nazil etməyin lazım olduğunu Özü təyin edir. Hökmün dəyişdirilməsi və ya bir ayənin digəri ilə əvəz edilməsi Allahın sonsuz hikmətinin tələbidir. Bu, bəndələrin mənafeyi üçündür – bəzi hökmlər müəyyən bir dövr üçün nəzərdə tutulur, sonra isə yeni şəraitə uyğun olaraq daha münasib hökmlər nazil edilir. Bu, Quranda və əvvəlki kitablarda da mövcud olan bir həqiqətdir.

Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) isə Allahın elçisidir və heç vaxt özündən bir söz deməz, yalnız vəhyə tabe olar. Onun gətirdiyi hər bir ayə Allah tərəfindən nazil edilmişdir. Kafirlərin bu ittihamı onların nadanlığından və haqqı qəbul etmək istəməməsindən irəli gəlir. Onların əksəriyyəti Allahın dinini, Onun hökmlərindəki hikməti və nəsx (hökmün ləğvi) məsələsinin mahiyyətini dərk etmir. Əgər bilsəydilər, bu dəyişikliyin Allahın mərhəmətinin və lütfünün bir göstəricisi olduğunu anlayardılar.

Ey mömin! Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: Allahın hökmləri və onların dəyişməsi heç bir şübhə doğurmur. Çünki Allah hər şeyi biləndir, hikmət sahibidir. Bizə düşən vəzifə isə Onun hökmlərinə tam təslim olmaq, Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) gətirdiyi hər bir şeyə iman gətirmək və şübhəli məsələlərdə elm əhlinə müraciət etməkdir. Unutma ki, Quran və onun hökmləri insanlığa ən böyük rəhmətdir və hər bir dəyişiklikdə xeyir və məsləhət vardır. Allahın kitabına və Onun elçisinə iman gətirənlər heç vaxt bu cür şübhələrə düşməzlər. Onlar bilirlər ki, Allahın vəhyi ən doğru yoldur və bu yoldan ayrılanlar ancaq ziyana uğrayarlar.