Ан-Нахль сүресі — Аят 101

1. Сөздердің мағынасы:

• بَدَّلْنَا: ауыстырдық, өзгерттік.
• آيَةً مَّكَانَ آيَةٍ: бір аяттың орнына басқа аятты.
• مُفْتَرٍ: өтірік құрастырушы, өзінен-өзі жалған нәрсе ойлап табушы.
• نَسَخْنا: бір үкімді екінші үкіммен ауыстырдық (нәсіх).

1. Тәпсірі:

Аллаһ Тағала бір аяттың орнына екінші аятты ауыстырып, бір үкімді басқа үкіммен алмастырған кезде — бұл ауыстыру пенделердің мүддесіне сай, белгілі бір уақытта, белгілі бір жағдайға лайықты болуы үшін жасалады — Аллаһ Өзі түсіріп отырған нәрсені ең жақсы білуші. Ол нені ауыстырып, нені қалдыру керектігін, қай үкімнің қай уақытта пайдалы екенін толық біледі. Ал кәпірлер бұл даналықты түсінбей, «Сен, уа Мухаммед, Аллаһ атынан өтірік құрастырып, өзіңнен-өзі айтып отырсың» деді. Шындығында, Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) олар айтқандай емес. Қайта, олардың көбі Раббысын да, Оның шариғаты мен үкімдерін де білмейді. Егер олар Аллаһтың даналығын, шариғаттың хикметін және нәсіхтің мәнін түсінсе, мұндай сөзді айтпас еді. Аятты ауыстыру — Аллаһтың рақымы мен даналығының көрінісі: Ол пенделерінің жағдайына қарай үкімдерді кезең-кезеңімен жетілдіріп, оларды біртіндеп тура жолға бастайды. Бұл — кемелдік емес, кемшілік емес; бұл — Аллаһтың шексіз білімі мен хикметінің белгісі.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Аллаһтың үкімдерді ауыстыруы — Оның пенделеріне деген рақымы мен даналығының көрінісі. Бұл Исламның икемді әрі мәңгілік дін екенін көрсетеді.
• Құран — Аллаһтың сөзі, ондағы кез келген өзгеріс пен үкім тек Аллаһтың білімімен және хикметімен болады. Бұл мұсылмандардың Құранға деген сенімін нығайтады.
• Білмеушілік адамды жаман ойға, тіпті Пайғамбарды айыптауға жетелейді. Сондықтан білім үйрену — әр мұсылманның парызы.
• Ислам діні адамдарды түсінуге, үкімдердің сыртқы түріне емес, ішкі даналығына үңілуге шақырады.
• Құранның үкімдері адамзаттың игілігі үшін біртіндеп жетілдіріліп отырады — бұл Аллаһтың шексіз білімі мен мейірімінің дәлелі.