Ан-Нахль сүрәсе — Аять 119

Сүзләрнең мәгънәләре:

• بِجَهَالَةٍ — наданлык белән, ягъни гөнаһның ахыргы нәтиҗәсен һәм аның Аллаһының ачуын китерәчәген белмичә.
• تَابُوا — тәүбә иттеләр, ягъни гөнаһларын ташлап, Аллаһыга кайттылар.
• وَأَصْلَحُوا — үзләрен һәм гамәлләрен төзәттеләр, изге эшләргә тотындылар.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд пәйгамбәр! Аннары әйт: синең Раббың, әлбәттә, яманлык эшләгән кешеләргә — алар моны наданлык белән эшләгән булсалар да, ягъни гөнаһның начар нәтиҗәсен һәм аның Аллаһының ризасызлыгына китерәчәген аңламаган хәлдә эшләсәләр дә, яки белә торып эшләсәләр дә, шулай да аларны гафу итүчедер. Чөнки һәрбер гөнаһ кылучы — ул гөнаһның авырлыгын һәм аның нәтиҗәсен тулысынча аңламаганлыктан, наданлык белән эшләүче санала.

Ләкин бу гафу — шартсыз түгел. Ул шарт: гөнаһлардан соң тәүбә итү һәм үз гамәлләрен төзәтү. Ягъни алар гөнаһ кылганнан соң, Аллаһыга кайтып, тәүбә итсәләр, элеккеге начар юлларын ташлап, изге гамәлләргә тотынсалар, эшләрен төзәтсәләр, әхлакларын яхшыртсалар — менә шул хәлдә Аллаһы аларны гафу итәчәк.

Аллаһының гафу итүе — тәүбәдән соң гына түгел, ә тәүбә иткәннән соң да аларның гөнаһларын кичерүе һәм аларга рәхимле булуы — Аллаһының мәрхәмәтенең киңлеген күрсәтә. Ул — Гәфүр (кичерүче) һәм Рәхим (рәхимле), ягъни тәүбә итүче бәндәләренә карата чиксез рәхимле.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһының рәхмәте бик киң — кеше гөнаһка чумса да, ихлас тәүбә итсә, Аллаһы аны гафу итәчәк. Бу — мөэминнәргә зур өмет бирә.
2. Тәүбәнең дөреслеге өчен өч шарт: гөнаһны ташлау, үкенү, һәм гамәлләрне төзәтү — ягъни элеккеге начар эшләрне яхшы эшләргә алыштыру.
3. Аллаһының гафу итүе — тәүбә иткәннән соң гына түгел, ә тәүбә иткәннән соң да аларга рәхимле булуы — Аллаһының мәрхәмәтенең киңлеген күрсәтә.
4. Бу аять мөэминнәргә өмет бирә: кеше нинди генә гөнаһ кылса да, Аллаһыга кайтып, ихлас тәүбә итсә, Аллаһы аны гафу итәчәк. Бу — кешене өметсезлектән коткара һәм аны тәүбәгә дәртләндерә.
5. Ислам дине — рәхмәт һәм гафу итү дине, ул кешеләрне өметсезлеккә төшерми, ә һәрвакыт яхшылыкка һәм төзәтүгә өнди.