Ан-Нахль сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• تَتَوَفَّاهُمُ – «алардын жанын алат», башкача айтканда өлүм учурунда периштелер алардын рухун алышат.
• ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ – «өздөрүнө зулум кылгандар», б.а. каапырлык жана күнөө менен өздөрүнө зыян келтиргендер.
• فَأَلْقَوُا السَّلَمَ – «моюн сунушту», «багынышты», өлүмдү көргөндө каршылык көрсөтө албай, алсыз абалда багынып берүү.
• مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ – «биз эч кандай жамандык кылган эмеспиз» деп жалган айтуулары.
• بَلَىٰ – «жок, андай эмес!» – алардын жалганын четке кагуу жана тастыктоо үчүн айтылган сөз.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырлардын өлүм учурундагы жана ага чейинки абалын баяндайт. Алар дүйнөдө жашап жүргөндө Аллахка шерик кошуп, каапырлык жана күнөөлөрдү кылып, өздөрүнө өздөрү зулум кылышкан. Периштелер алардын жанын алып жатканда, алар өлүмдүн келе жатканын көрүп, каршылык көрсөтүүгө алсыз калышат да, моюн сунуп, багынып беришет. Ошол учурда алар: «Биз эч кандай жамандык, каапырлык кылган эмеспиз» деп, кылган иштерин танып-билбей, жалган айтышат. Себеби алар ошол жалган сүздөрү аларга пайда берет деп ойлошот. Бирок Аллах аларга: «Жок, силер жалган айтып жатасыңар! Силер дүйнөдө каапырлык кылып, күнөөлөрдү иштеп жүргөнсүңөр. Аллах силердин бардык кылган иштериңерди жакшы билет, эч нерсе Ага жашыруун эмес. Ал силерге кылган иштериңер үчүн сөзсүз жаза берет» деп айтылат.

Демек, бул аят каапырлардын өлүм учурундагы алсыздыгын, жалган шылтоолорун жана алардын эч кайда качып кутула албастыгын ачык көрсөтөт. Аллах алардын кылган иштерин толук билет жана аларга акыйкаттык менен эсеп берет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах Таала адамдардын бардык кылган иштерин, жашыруун жана ачык сырларын толук билет. Бул бизди дайыма жакшылык кылууга, күнөөлөрдөн алыс болууга түрткү берет.
• Өлүм учурунда эч ким качып кутула албайт, байлык, бийлик, туугандар эч пайда бербейт. Ошондуктан ар бир адам өлүмгө даярдык кылып, тообо кылып, жакшылык иштерди көбөйтүүсү керек.
• Каапырлар өлүм учурунда жалган айтып, кылган иштерин танышат, бирок бул аларга эч пайда бербейт. Бул бизге акыйкатты таануунун, чынчыл болуунун маанилүүлүгүн үйрөтөт.
• Аллахтын илими чексиз, Ага эч нерсе жашыруун эмес. Бул ыймандуу адам үчүн сооротуу, ал эми каапыр үчүн эскертүү.
• Ислам дини адамды акыйкаттыкка, чынчылдыкка, жоопкерчиликке чакырат. Ар бир адам өз иш-аракеттери үчүн жооп берерин түшүнүп, жакшылыкка умтулушу керек.