سوره نحل — آيت 31

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• جَنَّاتُ عَدْنٍ: هميشه رهڻ وارا باغ، يعني اهڙا باغ جن ۾ هميشه لاءِ رهائش ٿيندي ۽ ڪڏهن به نڪرڻو نه پوندو.
• تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ: انهن باغن جي هيٺان نهرون وهنديون رهنديون آهن، يعني درختن ۽ محلن جي هيٺان پاڻيءَ جون وهڪريون.
• مَا يَشَاءُونَ: جيڪي به اهي چاهيندا ۽ گهرندا، يعني دل جي هر خواهش ۽ مرضي.
• الْمُتَّقِينَ: پرhezگار، الله کان ڊڄڻ وارا، جيڪي گناهن کان بچي ٿا رهن.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي پرhezگار ٻانهن لاءِ هميشه رهڻ وارا باغن جو واعدو ڪيو آهي، جن ۾ اهي داخل ٿيندا ۽ هميشه انهن ۾ رهندا، ڪڏهن به ٻاهر نه ڪڍيا ويندا. انهن باغن جي محلن ۽ وڻن جي هيٺان نهرون وهنديون رهنديون، جن جو پاڻي ۽ منظر دل کي خوش ڪندڙ هوندو. انهن باغن ۾ انهن لاءِ هر اهڙي شيءِ موجود هوندي جيڪا سندن دل چاهيندي ۽ نفس گهرندي، خواھ کاڌو هجي، پيئڻ هجي، لباس هجي يا ڪا ٻي نعمت ۽ راحت هجي. اهڙي طرح الله تعاليٰ پنهنجي پرhezگار ٻانهن کي بدلو ڏئي ٿو، جيڪي دنيا ۾ الله جي حڪمن تي هلڻ ۽ گناهن کان بچڻ سان پنهنجي دل ۽ عمل کي پاڪ رکندا آهن. هيءَ جزا صرف انهن لاءِ آهي جيڪي الله جي نافرمانيءَ کان پرهيز ڪن ٿا ۽ سندس فرمانبردار رهن ٿا.

3) هن آيت مان ملندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي پرhezگار ٻانهن لاءِ اهڙيون نعمتون تيار ڪيون آهن، جن جو تصور به دنيا ۾ ڪرڻ مشڪل آهي. اهو ئي انهن جي پرهيز ۽ نيڪيءَ جو بدلو آهي.
• جنت ۾ انسان کي هر اهڙي شيءِ ملندي جيڪا سندس دل چاهيندي، اتي ڪا به خواهش پوري نه ٿيڻ کان رهجي نه ويندي. اهو الله جي بيحد رحمت ۽ ڪرم جو اظهار آهي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان دنيا ۾ الله کان ڊڄون، گناهن کان بچون ۽ نيڪ عمل ڪريون، ته جيئن آخرت ۾ اهڙيون هميشه رهڻ واريون نعمتون اسان جو مقدر بڻجن.
• پرهيزگاري ۽ تقويٰ ئي اهڙي شيءِ آهي جيڪا انسان کي جنت ۾ داخل ٿيڻ جو سبب بڻجي ٿي. دنيا جي عارضي ۽ فاني شين بدران اسان کي آخرت جي هميشه رهڻ وارين نعمتن لاءِ ڪوشش ڪرڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جو واعدو سچو آهي ۽ ان ۾ ڪو به شڪ نه آهي. جيڪو به سچي دل سان الله تي ايمان آڻيندو ۽ نيڪ عمل ڪندو، اهو يقيناً انهن نعمتن جو حقدار بڻجندو.